AB’den ChatGPT, Reddit ve Roblox için yeni DSA kararı

Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında ChatGPT, Reddit ve Roblox için yeni sınıflandırma kararlarını açıkladı. Komisyon, ChatGPT’yi “Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru” (Very Large Online Search Engine-VLOSE), Reddit ve Roblox’u ise “Çok Büyük Çevrim İçi Platform” (Very Large Online Platform-VLOP) olarak belirledi.

31 Ağustos 2026’da açıklanan karar, söz konusu hizmetlerin Avrupa Birliği’nde aylık ortalama en az 45 milyon kullanıcıya ulaştıklarını bildirmelerinin ardından alındı. DSA kapsamında bu eşik, platform ve arama motorlarının Avrupa’daki etkilerinin büyüklüğü nedeniyle daha kapsamlı denetim ve risk yönetimi kurallarına tabi tutulmasında temel kriterlerden biri olarak kullanılıyor.

ChatGPT arama motoru kategorisine alındı

Kararın en dikkat çekici bölümlerinden biri ChatGPT’nin hukuki sınıflandırması oldu. Avrupa Komisyonu, ChatGPT’nin kullanıcılarla etkileşime girebilen, sorulara yanıt verebilen ve gerektiğinde internet üzerinde arama yaparak bilgi sunabilen hibrit yapısı nedeniyle DSA kapsamında çevrim içi arama motoru olarak değerlendirilebildiğini bildirdi.

Aylık kullanıcı sayısının belirlenen eşiği geçmesi sonucunda ChatGPT, “çok büyük” çevrim içi arama motorları kategorisine dahil edildi.

Bu sınıflandırma, ChatGPT’nin yalnızca yapay zeka hizmetlerine ilişkin AB Yapay Zeka Yasası kapsamındaki kurallarla değil, belirli faaliyetleri bakımından Dijital Hizmetler Yasası’nın büyük arama motorlarına yönelik kurallarıyla da karşı karşıya kalacağı anlamına geliyor.

Reddit ve Roblox için ise farklı bir hukuki kategori kullanıldı. Reddit, kullanıcıların tematik topluluklarda içerik oluşturabildiği, paylaşabildiği ve diğer kullanıcıların içerikleriyle etkileşime girebildiği tartışma tabanlı bir çevrim içi platform olarak değerlendirildi.

Roblox da kullanıcıların oyun oluşturmasına, yayımlamasına ve başkalarının geliştirdiği oyunlara katılmasına imkan sağlayan oyun ve içerik üretim platformu niteliği nedeniyle “Çok Büyük Çevrim İçi Platform” kapsamına alındı. Dolayısıyla ham metindeki “Sosyal Haber ve Tartışma Platformu” ile “Dijital Oyun Platformu” ifadeleri hizmetlerin yapısını açıklasa da bunların DSA kapsamındaki resmi hukuki statüsü VLOP olarak belirlendi.

Dört aylık uyum süresi başladı

ChatGPT, Reddit ve Roblox, yeni statülerinin bildirilmesinin ardından DSA’nın çok büyük platformlar ve arama motorlarına yönelik ek yükümlülüklerini yerine getirmek için dört aylık süreye sahip olacak.

Avrupa Komisyonunun açıklamasına göre şirketlerin bu süre içerisinde hizmetlerinden ve algoritmik sistemlerinden kaynaklanabilecek sistemik riskleri değerlendirmeleri ve bu riskleri azaltmaya yönelik önlemler geliştirmeleri gerekiyor.

Söz konusu riskler arasında yasa dışı içeriklerin yayılması, çocukların ve gençlerin güvenliği, kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler, temel haklara yönelik tehditler, seçim süreçlerinin bütünlüğü ve kamu güvenliği bulunuyor.

Bu nedenle yükümlülükler yalnızca yasa dışı içeriklerin kaldırılmasıyla sınırlı değil. Şirketlerden kendi hizmetlerinin nasıl kullanılabileceğini, algoritmalarının hangi toplumsal riskleri büyütebileceğini ve özellikle geniş kullanıcı kitleleri üzerindeki olası etkileri sistematik biçimde incelemeleri bekleniyor.

Komisyonun açıklamasındaki dört aylık süre dikkate alındığında ham metindeki “Aralık 2026’da ek yükümlülükler başlayacak” ifadesi kesin bir başlangıç tarihi olarak değerlendirilmemeli. Şirketlerin yükümlülüklere uyumu, sınıflandırma kararının resmi bildiriminden itibaren dört aylık takvim çerçevesinde gerçekleştirilecek. Komisyonun açıklamasında uyum dönemi Ocak 2027’ye kadar uzanan bir takvim olarak ifade ediliyor.

Komisyon doğrudan denetim yetkisine sahip olacak

Yeni statülerle birlikte Avrupa Komisyonu, ChatGPT, Reddit ve Roblox’un DSA kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetlemek için daha geniş yetkilere sahip olacak.

Komisyon, gerekli gördüğünde bu hizmetlerin işlevlerini, algoritmik sistemlerini ve bunlarla bağlantılı mekanizmaları inceleyebilecek. Denetimler şirketlerin AB’de yerleşik olduğu ülkelerdeki ulusal Dijital Hizmetler Koordinatörleriyle işbirliği içerisinde yürütülecek.

ChatGPT ve Reddit’in denetiminde İrlanda’nın Dijital Hizmetler Koordinatörü Coimisiún na Meán, Roblox’un denetiminde ise Hollanda Tüketici ve Piyasalar Kurumu görev alacak. Avrupa Komisyonu da çok büyük platform ve arama motorlarına yönelik DSA hükümlerinin doğrudan uygulanmasında merkezi rol üstlenecek.

DSA kapsamındaki sayı 28’e yükseldi

ChatGPT, Reddit ve Roblox’un eklenmesiyle Avrupa Komisyonunun DSA kapsamında “çok büyük” olarak sınıflandırdığı çevrim içi platform ve arama motorlarının toplam sayısı 28’e ulaştı.

Daha önce Google, Meta, Microsoft, Amazon, TikTok, X, LinkedIn, Booking.com ve diğer büyük dijital hizmetlerin çeşitli platformları da DSA’nın güçlendirilmiş denetim rejimine dahil edilmişti.

Komisyon, kullanıcı sayısı belirlenen eşiği geçen diğer hizmetlerin de gelecekte aynı şekilde sınıflandırılabileceğini belirtiyor. Böylece bir platformun faaliyet alanından çok, AB’de ulaştığı kullanıcı kitlesi ve DSA kapsamındaki hizmet niteliği belirleyici oluyor.

Çocukların korunması ve algoritmik riskler öne çıkacak

Roblox’un özellikle çocuk ve genç kullanıcılar arasındaki yaygınlığı, Reddit’in kullanıcı tarafından oluşturulan geniş içerik ekosistemi ve ChatGPT’nin yapay zeka ile arama özelliklerini bir araya getiren yapısı nedeniyle üç hizmet açısından farklı risk alanlarının gündeme gelmesi bekleniyor.

DSA kapsamında şirketlerin sistemik risk değerlendirmeleri yapması, alınan önlemlerin etkinliğini incelemesi ve belirli dönemlerde bağımsız denetim süreçlerinden geçmesi gerekiyor. Büyük hizmetlerin risk değerlendirmeleri arasında çocukların korunması, temel haklar, kamu güvenliği ve demokratik süreçler de bulunuyor.

Avrupa Komisyonunun 31 Ağustos tarihli kararı böylece ChatGPT, Reddit ve Roblox’un AB’deki hukuki sorumluluklarını yeni bir seviyeye taşıdı. Üç hizmet halihazırda DSA’nın kendi hizmet türlerine yönelik genel hükümlerine tabi bulunurken yeni sınıflandırmayla birlikte çok büyük çevrim içi platform ve arama motorlarına özel ek denetim ve hesap verebilirlik kuralları da uygulanacak.