Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, 6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’da gerçekleştirilen yeniden inşa ve dönüşüm çalışmalarını anlattı. Malatya’nın yalnızca yıkılan binalarının yeniden yapılmadığını, iklim değişikliğine uyum, çevresel sürdürülebilirlik ve afetlere dirençli şehirleşme anlayışıyla geleceğe hazırlandığını vurgulayan Başkan Er, “Biz sadece depremin yaralarını sarmadık. Biz geleceğin Malatya’sını inşa ettik” dedi.
Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen 'COP31 Dirençli Şehirler' panelinde sunum yaptı.
Kentsel Dönüşüm Başkanı Hakkı Alp'in moderatörlüğündeki panelde konuşan Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Malatya’nın deprem sonrası dönüşümünü dört ana başlıkta ele alarak; dirençli ve uydu kentler, iklim dirençli su ve çevresel altyapı, sürdürülebilir ve entegre ulaşım ile kültür, gençlik ve aktif yaşam alanlarında yürütülen çalışmaları paylaştı. 6 Şubat depremlerinin 11 ilde büyük yıkıma neden olduğunu, Malatya’nın da ağır yara alan şehirlerden biri olduğunu belirten Başkan Er, yeniden inşa sürecinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un çalışmalarına, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ ve Emlak Konut başta olmak üzere kamu kurumlarının katkılarına teşekkür etti. Yerelde de valilik, belediyeler ve tüm paydaşlarla koordineli bir çalışma yürütüldüğünü ifade etti.
“125 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM İNŞA ETTİK"
Malatya’da devlet eliyle 91 bin 732 konut ve 13 bin 533 ticari birim olmak üzere toplam 105 bin 265 bağımsız bölümün inşa edildiğini aktaran Başkan Sami Er, yerinde dönüşümle 19 bin 754 bağımsız bölümün daha hayata geçirildiğini ve toplamda 125 bin 19 konut ve iş yerine ulaşıldığını söyledi. Şehrin yeniden ayağa kalkma hızına dikkat çeken Başkan Er, Malatya’ya gelen ziyaretçilerin deprem izlerini göremediğini belirterek, devletin gücü ve kurumların koordinasyonuyla kısa sürede büyük bir dönüşüm gerçekleştirildiğini kaydetti.
“REZERV ALANLARLA ŞEHİR KÜLTÜRÜNÜ KORUDUK”
Şehir merkezinin yeniden inşasında rezerv alanlara özel önem verdiklerini belirten Başkan Er, Malatya genelinde 69 rezerv alanı ilan edildiğini ve yaklaşık 400 hektarlık alanda 26 bin 983 konut inşa edildiğini açıkladı. Rezerv alan uygulamasının yalnızca konut üretmek amacı taşımadığını vurgulayan Başkan Er, vatandaşların kendi mahallelerinde, komşularıyla ve akrabalarıyla yaşamlarını sürdürebilmelerini hedeflediklerini ifade etti.
"ŞEHRİN EKONOMİSİNE YÖN VERİYORUZ"
Malatya’nın ekonomik yapısının da yeniden düzenlendiğini belirten Başkan Er, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar kapsamında şehir merkezindeki sağlıksız ve dağınık üretim alanlarının şehir dışındaki yeni sanayi bölgelerine taşınacağını söyledi. Mobilya, kereste, mermer, metal, hurdacılık, tekstil ve gıda sektörlerinde yedi ayrı sektörel kümelenme planlandığını aktaran Başkan Er, 600 dönümlük küçük sanayi sitesi alanının ise toptan satış ve teşhir merkezine dönüştürülmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi amacıyla 11 yeni hizmet binasının yapıldığını, bunların dokuzunun itfaiye binası olduğunu belirten Er, söz konusu yatırımların maliyetinin 4,4 milyon avro olduğunu bildirdi. Akçadağ ve Darende belediye hizmet binalarının da 6 milyon avroluk yatırımla yeniden inşa edildiğini ifade etti.
"YENİ YAŞAM ALANLARI OLUŞTURUYORUZ"
Depremde zarar gören kültürel yapıların restorasyon çalışmalarının sürdüğünü belirten Başkan Sami Er, vatandaşların sosyalleşebileceği 2,3 milyon avro maliyetli 16 çok amaçlı salonun da şehre kazandırıldığını söyledi. Orduzu Bahçebaşı bölgesinde 4 bin konut inşa edildiğini aktaran Başkan Er, Kapıkaya bölgesinde 11 milyon avroluk yatırımla yeni bir atık depolama alanı oluşturulduğunu ve depolanan atıklardan gaz ve elektrik enerjisi üretildiğini kaydetti. Başkan Er, eski atık depolama alanının rehabilite edilmesiyle 250 dönümlük yeşil alan elde edildiğini ve ağaçlandırma çalışmalarına başlandığını belirtti.
"80 HEKTAR ALAN YEŞİLLENDİRİLECEK"
6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’da yaklaşık 10 milyon ton enkaz oluştuğunu ifade eden Başkan, 10 milyon avroluk destekle enkazın ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırıldığını söyledi. Şehirde 80 hektarlık, yani 800 bin metrekarelik alanda yeni bir millet bahçesi ve yaşam alanı oluşturduklarını da açıklayan Başkan Sami Er, deprem enkazından elde edilen alanların yeşil yaşam alanlarına dönüştürülmesinin çevresel sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığını vurguladı.
"MALATYA'YI DİRENÇLİ BİR ŞEHİR OLARAK İNŞA ETTİK"
Başkan Er, Malatya’nın yeniden inşa sürecinde yalnızca konut ve iş yerlerine değil, altyapıdan ulaşıma, çevreden sosyal yaşama kadar bütüncül bir şehircilik anlayışına odaklandıklarını belirterek, geleceğin Malatya’sını dirençli, sürdürülebilir ve yaşanabilir bir şehir olarak inşa ettiklerini ifade etti.
“MALATYA’NIN ALTYAPISINI GELECEĞE HAZIRLIYORUZ”
Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, deprem sonrası yeniden inşa sürecinde yalnızca konut ve yaşam alanlarına değil, şehrin altyapısına da büyük yatırımlar yaptıklarını belirterek, içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu projeleriyle Malatya'yı geleceğe hazırladıklarını söyledi.
"YERALTI SULARINI DRENE EDEREK, TARIMSAL SULAMADA KULLANIYORUZ"
Şehrin artan nüfusunu ve yeni yerleşim alanlarının ihtiyaçlarını dikkate alarak altyapı çalışmalarını sürdürdüklerini ifade eden Başkan Er, çarşı merkezinde günlük 64 bin 800 metreküp yeraltı suyunu drene ederek tarımsal sulamaya kazandırdıklarını kaydetti. Malatya'nın yeraltı su kaynakları bakımından zengin olduğuna dikkati çeken Başkan Er, bu kaynakları değerlendirdiklerini belirtti. Kanalizasyon altyapısında 45 milyon avroluk yatırımla 572 kilometre hat yapımının sürdüğünü aktaran Başkan Er, yağmur suyu altyapısı için de 4,7 milyon avro bütçeyle 33 kilometrelik hat inşa ettiklerini söyledi. İklim değişikliğiyle birlikte artan ani yağışlara karşı şehrin altyapısını güçlendirdiklerini dile getiren Başkan Er, çevre sağlığını korumayı da hedeflediklerini ifade etti.
İçme suyu yatırımlarına ilişkin bilgi veren Başkan Sami Er, 136 milyon avroluk projeyle 2 bin 50 kilometre içme suyu hattı, 383 depo, 271 sondaj ve 170 su kaynağını Malatya'ya kazandırdıklarını belirtti. Merkez Atıksu Arıtma Tesisi'nin depremde hasar gördüğünü hatırlatan Er, 1,8 milyon euroluk yatırımla tesisi yeniden faaliyete geçirdiklerini söyledi. Günlük 135 bin metreküp arıtma kapasitesine sahip tesisin 720 bin kişiye hizmet verebildiğini kaydetti.
Arıtma tesislerinde 8,9 milyon avroluk güneş enerjili çamur kurutma ve koku giderme yatırımlarının da sürdüğünü belirten Başkan Er, arıtılan suyun tarımsal sulamada değerlendirileceğini, kurutulan çamurun ise sanayide kullanılmak üzere çimento fabrikalarına ve ilgili kuruluşlara verileceğini ifade etti. Türkiye'nin en büyük şantiyesi konumundaki İkizce'de yaklaşık 200 bin kişinin yaşayacağını hatırlatan Başkan Er, İLBANK iş birliğiyle 39,3 milyon avroluk yatırımla 30 kilometrelik kolektör hattı ve bölgenin en büyük atıksu arıtma tesisini hayata geçirdiklerini belirtti. Tesisin hizmete açıldığını ve aktif olarak çalıştığını kaydeden Başkan Er, yeni yaşam merkezlerinin yalnızca üstyapısıyla değil, çevresel altyapısıyla da geleceğe hazırlandığını vurguladı.
MALATYA'NIN SU GÜVENLİĞİ İÇİN YENİ PROJE
Malatya'nın saniyede 3 bin 500 litre debiye sahip önemli bir su kaynağı bulunduğunu belirten Sami Er, depremlerin bu kaynağın güvenliği açısından önemli riskleri ortaya çıkardığını söyledi. 6 Şubat depremlerinin ardından Malatya'nın üç gün susuz kaldığını, sonraki süreçte suyun bir süre çamurlu ve bulanık aktığını hatırlatan Başkan Er, son olarak meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki depremde de benzer sorunların yaşandığını ifade etti. Bu tecrübelerden hareketle Malatya'nın içme suyu güvenliğini sağlamak amacıyla yeni bir proje başlattıklarını belirten Başkan Er, 70 milyon avroluk kaynakla Fırat Havzası'ndan içme suyu getireceklerini ve bölgede yeni bir arıtma tesisi inşa edeceklerini, projenin fizibilite çalışmalarının tamamlandığını, projelendirme aşamasının sonuna gelindiğini ve ihale hazırlıklarının yapılacağını kaydetti.
Kırsal mahallelerin altyapısını da önemsediklerini vurgulayan Başkan Er, köy konutlarının altyapısı için 25 milyon avroluk yatırım gerçekleştirdiklerini belirterek, “Bizim için dirençli bir şehir yalnızca kent merkezini değil, merkezden en uzaktaki kırsal mahallemize kadar her vatandaşımızın sağlıklı yaşam koşullarına erişmesidir. Bu kapsamda 13 ilçede 625 milyon avroluk altyapı yatırımı gerçekleştiriyoruz" dedi.
“DİRENÇLİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ŞEHİR İNŞA EDİYORUZ”
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, deprem sonrası yeniden inşa sürecinde yalnızca yapılaşmaya değil, enerji, ulaşım, çevre, eğitim, spor ve sosyal yaşam yatırımlarına da odaklandıklarını belirterek, “Tek merkezli Malatya’yı çok merkezli, iklim değişikliğine ve afetlere dirençli, sürdürülebilir bir şehir hâline getiriyoruz” dedi.
Malatya'yı geleceğe hazırlarken çevresel sürdürülebilirliği ve düşük karbonlu şehir hedefini esas aldıklarını belirten Başkan Er, enerji üretim kapasitesini 75,8 megavata çıkardıklarını ifade etti. Ulaşım yatırımlarına da değinen Başkan Er, bugüne kadar 66 milyon avroluk yol yatırımını tamamladıklarını, 657 kilometre asfalt serimi gerçekleştirdiklerini kaydetti. 54 kilometrelik Kuzey Çevre Yolu'nun tamamlandığını ve açılışının gerçekleştirileceğini belirten Başkan Er, Kuzey ve Güney Kuşak yollarının da ulaşıma açıldığını söyledi. Beylerderesi'ne ikinci viyadük, alternatif bağlantı yolları ve 12 kilometrelik raylı sistem projeleriyle ulaşım altyapısını güçlendireceklerini bildirdi.
Yeşil ulaşım hedefleri kapsamında 80 dizel aracın elektrikli otobüse dönüştürülmesini ve 100 elektrikli otobüsün filoya kazandırılmasını planladıklarını aktaran Başkan Er, bu yatırımlarla yakıt tüketiminin ve karbon salımının azaltılacağını vurguladı.
Şehrin sosyal yaşamını güçlendiren yatırımlara da dikkati çeken Başkan Er, 7 gün 24 saat hizmet veren şehir kütüphanesinin yanı sıra 13 yeni kütüphane, 15 gençlik merkezi ve 43 spor tesisinin yapımının sürdüğünü belirtti. 2027 yılında 20 yeni spor tesisinin daha hizmete sunulacağını kaydeden Başkan Er, gençlerin eğitim, kültür, sanat ve spor imkânlarına kolayca ulaşmasını hedeflediklerini ifade etti. Arslantepe Yarı Maratonu, Beydağı Dağ Bisikleti Yarışması, Kültür Yolu ve Gastronomi Festivali, Kayısı Fuarı ve Festivali, Kitap Fuarı etkinliklerini düzenlediklerini; kitap kafeler, kültür merkezleri, gastronomi çalışmaları ve uluslararası festivallerle Malatya'nın sosyal ve kültürel hayatını da canlandırdıklarını belirten Başkan Er, “Hedefimiz sadece yeniden ayağa kalkan bir Malatya değil; enerjisini üreten, çevreye duyarlı, ulaşımını sürdürülebilir kılan ve gelecek nesillere yaşanabilir alanlar sunan örnek bir şehir inşa etmek” diye konuştu.
Başkan Er Konuşmasını Şöyle Tamamladı; "Malatya’mızın 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden imar ve ihya sürecine verdikleri değerli desteklerden dolayı başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, Sıfır Atık Hareketi’nin Kurucusu ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye, şehrimizin yeniden yapılanması, afetlere dirençli kentleşme ve sürdürülebilir şehircilik alanındaki çalışmaları ve destekleri dolayısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’a, katkı sunan tüm bakanlıklarımıza, kamu kurum ve kuruluşlarımıza, yerel yönetimlerimize, dost ve kardeş ülkelere, Birleşmiş Milletler kuruluşlarına, uluslararası kalkınma ve yatırım bankalarına, finans kuruluşlarına, uluslararası kuruluşların temsilcilerine ve kıymetli delegasyonlara Malatya halkı adına en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz."