Doğu Kudüs’te tahliye ve UNRWA gerilimi: Gazze’de barınma krizi büyüyor

İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te İsrail güçlerinin operasyonları, Filistinlilerin evlerinden tahliye edilmesi ve İsrailli yerleşimcilerin saldırıları sürerken Birleşmiş Milletler, 2026 yılına ilişkin yeni verileri açıkladı. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisine göre yılın başından bu yana yerleşimci saldırıları sırasında 1040’tan fazla Filistinli yaralandı.

BM’nin 28 Ağustos tarihli insani durum raporunda, yalnızca 11-24 Ağustos döneminde Filistinlilerin yaralanmasına, mülklerinin zarar görmesine veya her ikisine birden yol açan 80 yerleşimci saldırısının kayda geçtiği bildirildi.

Silvan’da iki aile evlerinden çıkarıldı

Doğu Kudüs’ün Silvan bölgesindeki Batn el-Hava mahallesinde 18 Ağustos’ta iki Filistinli aileye mensup toplam 8 kişi, İsrail güçleri tarafından üç katlı bir binanın bazı bölümlerinden tahliye edildi.

Tahliyenin ardından İsrailli yerleşimci örgütü Ateret Cohanim ile bağlantılı kişilerin binanın ikinci katındaki daireyi, üçüncü katın bazı bölümlerini, ana girişi ve zemin kattaki bir bölümünü kontrol altına aldığı bildirildi.

Binada kalmaya devam eden iki yaşlı Filistinli kadının bağımsız giriş imkânını kaybettiği ve evlerine ulaşmak veya ziyaretçi kabul etmek için yerleşimcilerin kontrol ettiği bölümden geçmek zorunda kaldığı belirtildi.

BM raporunda yer verilen Silvan sakinleri Rabe'a ve An'am Maragha, yaşananların ailelerini parçaladığını ifade etti. Ham metinde geçen “Palavera ailesi” bilgisi ise doğrulanamadığından kullanılmadı.

2026 başından bu yana Doğu Kudüs’te mahkeme kararlarının ardından 24 Filistinli haneden 93 kişinin evlerinden çıkarıldığı, bunların 30’unun çocuk olduğu bildirildi. Yaklaşık 900 kişiden oluşan 200 Filistinli hanenin ise devam eden tahliye davaları nedeniyle yerinden edilme riski altında olduğu belirtiliyor.

UNRWA’nın Kalandia Eğitim Merkezi’ne girildi

Doğu Kudüs’te 25 Ağustos’ta İsrail güçleri, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansına ait Kalandia Eğitim Merkezi’ne zorla girdi. İsrailli yetkililerin daha sonra tesisin İsrail makamlarınca devralındığı yönünde açıklamalar yaptığı bildirildi.

BM’ye göre bu olay, mayıs ayından bu yana merkeze gerçekleştirilen beşinci izinsiz giriş oldu. UNRWA, tesisin Birleşmiş Milletler mülkü olduğunu ve uluslararası hukuk kapsamında dokunulmazlığa sahip bulunduğunu belirterek müdahaleyi kınadı.

Merkezin faaliyetlerinin kesintiye uğramasının Batı Şeria’dan eğitim gören 340 Filistinli mülteci gencin eğitim hakkını doğrudan riske attığı bildirildi. Ham metinde bu 340 kişinin tamamının “genç kız” olduğu yönündeki bilgi doğrulanmadı.

Aynı gün tesis çevresinde çıkan olaylarda İsrail güçlerinin göz yaşartıcı gaz ve gerçek mermi kullandığı, en az 9 kişinin yaralandığı bildirildi.

1040 yaralı yerleşimci saldırılarıyla bağlantılı

Ham metindeki bir diğer önemli hata da yaralanma verisinin kapsamıyla ilgili. 1040’tan fazla Filistinlinin yaralanması, İsrail güçlerinin tüm operasyonlarının toplamını değil, 2026 yılı başından bu yana İsrailli yerleşimcilerin saldırıları bağlamında kaydedilen yaralanmaları ifade ediyor.

BM verilerine göre 11-24 Ağustos arasında 100’den fazla Filistinli yaralandı. Bunların 55’i doğrudan İsrailli yerleşimcilerin saldırıları sırasında yaralandı. Yerleşimci şiddetinin evlere, tarım arazilerine, yollara, su ve elektrik altyapısına da zarar verdiği belirtildi.

Gazze’de nüfusun yüzde 58’i ağır barınma sorunuyla karşı karşıya

Gazze Şeridi’nde ise barınma ve temel hizmetlere erişim krizi devam ediyor. BM’nin son değerlendirmesine göre Gazze nüfusunun yüzde 94’ü, yaklaşık 1,98 milyon kişi, barınma desteği veya gıda dışı temel yardım malzemelerine ihtiyaç duyuyor.

Nüfusun yüzde 58’i ise barınma koşulları ve temel hizmetlere erişim açısından “kritik” veya “felaket düzeyinde” ihtiyaçlarla karşı karşıya. Bu durum özellikle çocuklar, yaşlılar ve diğer kırılgan gruplar için sağlık, güvenlik ve insan onuruna ilişkin riskleri artırıyor.

Yağışlı mevsime hazırlık çalışmaları sürse de çadır ve barınma malzemesi stoklarının azalması, Gazze’ye malzeme girişindeki kısıtlamalar, uygun araziye erişim sorunları ve finansman eksikliği yardım çalışmalarını sınırlıyor. BM, gerekli destek sağlanmazsa yüz binlerce kişinin sel, soğuk, hastalık ve kötü yaşam koşullarından daha fazla etkilenebileceği uyarısında bulunuyor.