EASA’dan Basra Körfezi için yeni uçuş uyarısı

Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Orta Doğu’da devam eden askeri gerilim nedeniyle İran, Irak, Lübnan, Ürdün ile Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ni kapsayan çatışma bölgesi uçuş tavsiyelerini güncelledi. 31 Ağustos 2026’da revize edilen Çatışma Bölgesi Bilgi Bültenlerinin geçerliliği, daha erken gözden geçirilmemesi halinde 30 Eylül’e kadar uzatıldı.

Ajansın yeni değerlendirmesi, özellikle Basra Körfezi’ndeki önceki geniş kapsamlı kaçınma tavsiyesini daraltıyor. Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin kara üzerindeki hava sahaları için genel bir uçuş yapmama tavsiyesi bulunmazken, bu ülkelerin uçuş bilgi bölgeleri içerisinde Basra Körfezi suları üzerindeki hava sahasında uçuş yapılmaması öneriliyor.

Bununla birlikte söz konusu ülkelerdeki havalimanlarına iniş ve kalkış için gerekli operasyonların, güncel risk değerlendirmesi ve sürekli tehdit takibi yapılması şartıyla gerçekleştirilebileceği belirtildi. Kara üzerindeki uçuşlarda ise hava yolu şirketlerinden yüksek düzeyde dikkatli olmaları istendi.

Basra Körfezi’nde risk yüksek

EASA, ABD ile İran arasındaki askeri çatışmanın bölgesel güvenlik ortamını kırılgan tutmaya devam ettiğini belirtti. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmeye yönelik faaliyetleri, ticari gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar ve bunlara karşı gerçekleştirilen Amerikan askeri operasyonları, ajansın risk değerlendirmesindeki başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Bölgede büyük Amerikan askeri tesislerinin bulunması nedeniyle Bahreyn, Kuveyt, Katar ve BAE’nin İran kaynaklı füze veya insansız hava aracı saldırılarından etkilenme ihtimalinin sürdüğü değerlendiriliyor.

EASA’ya göre füze ve İHA geçişleri, hava savunma sistemlerinin devreye girmesi, önleme operasyonları ve düşen mühimmat parçaları sivil uçaklar için risk oluşturuyor. Ulusal ve Amerikan hava savunma sistemlerinin yüksek hazırlık seviyesinde tutulması da sivil uçakların yanlış teşhis edilmesi veya istemeden hedef alınması riskini artırıyor.

Umman için de ayrı bir sınırlama bulunuyor. EASA, Maskat Uçuş Bilgi Bölgesi içerisinde 58 derece doğu boylamının batısında kalan Umman Körfezi suları üzerindeki hava sahasında tüm irtifalarda uçuş yapılmamasını tavsiye ediyor.

İran ve Irak hava sahalarından kaçının

İran’a ilişkin mevcut tavsiyede değişikliğe gidilmedi. EASA, Tahran Uçuş Bilgi Bölgesi’nin tamamında, bütün irtifa ve uçuş seviyelerinde operasyon yapılmamasını tavsiye etmeyi sürdürüyor.

Ajans, İran’daki hava kuvvetleri ve hava savunma unsurlarının yüksek alarm durumunda bulunmasının yanlış teşhis riskini artırdığına dikkat çekiyor. Füze, İHA ve farklı hava savunma sistemlerinin kısa sürede devreye sokulabilmesi nedeniyle İran hava sahası sivil uçuşlar açısından “yüksek riskli” olarak değerlendiriliyor.

Benzer şekilde Irak hava sahası için de tüm irtifalarda uçuş yapılmaması tavsiyesi 30 Eylül’e kadar uzatıldı. EASA, Irak hava sahasının İran kaynaklı balistik füze ve İHA faaliyetlerinin yanı sıra ülkede faaliyet gösteren silahlı gruplar ve hava savunma sistemleri nedeniyle risk altında bulunduğunu belirtiyor.

Ajansa göre bölgedeki güvenlik ortamının parçalı yapısı ve askeri faaliyetlerin öngörülememesi, sivil havacılık açısından yeterli erken uyarı ve hava sahası ayrıştırmasının her zaman sağlanamayabileceği anlamına geliyor.

Lübnan’da Beyrut uçuşlarına istisna

Lübnan için de genel uçuş yapmama tavsiyesi devam ediyor. Ancak yeni değerlendirmeyle Beyrut Refik Hariri Uluslararası Havalimanı’na yönelik operasyonlara belirli şartlarla istisna getirildi.

EASA, Beyrut’a yapılacak uçuşlarda yaklaşmanın deniz üzerinden başlaması, Beyrut’tan kalkışlarda ise rotanın deniz üzerinde devam etmesi şartıyla operasyon yapılabileceğini belirtti. Uçuşların ayrıca güncel risk değerlendirmesine dayanması ve güvenlik durumunun sürekli izlenmesi gerekiyor.

Ajans, Lübnan toprakları üzerindeki hava sahasında riskin halen yüksek olduğunu, özellikle ülkenin güneyinde askeri faaliyetlerin sürdüğünü bildirdi. Deniz üzerinden gerçekleştirilen Beyrut yaklaşma ve kalkışlarının ise yanlış teşhis riskini azaltabilecek yeterli bir tedbir oluşturduğu değerlendiriliyor.

Ürdün için kaçınma tavsiyesi kaldırıldı

EASA’nın güncellemesindeki önemli değişikliklerden biri de Ürdün hava sahasına ilişkin oldu. Ajans, daha önce uyguladığı hava sahasından kaçınma tavsiyesini kaldırdı ancak şirketlerden 30 Eylül’e kadar Ürdün üzerinde operasyon gerçekleştirirken olası askeri riskleri dikkate almalarını istedi.

EASA, temmuz ayında Ürdün hava sahasının İran tarafından gerçekleştirilen füze ve daha sınırlı ölçüde İHA saldırılarından etkilendiğini, hava savunma sistemlerinin devreye girmesinin de sivil havacılık açısından ilave risk yarattığını belirtti.

Ağustos ayında askeri hareketliliğin önemli ölçüde azalması üzerine Ürdün hava sahasındaki risk seviyesi “orta” düzeyde değerlendirildi. Bununla birlikte bölgesel gerilimin yeniden yükselmesi halinde riskin kısa sürede artabileceği uyarısı yapıldı.

Hava yollarından acil durum planlarını güncel tutmaları istendi

EASA, hava yolu işletmelerinden bölgedeki operasyonlarda güncel güvenlik değerlendirmeleri yapmalarını, alternatif rotalar ve acil durum planlarını hazır tutmalarını ve ulusal makamların kısa süreli talimatlarına uyabilecek operasyonel esnekliği sağlamalarını istedi.

Ajans, Orta Doğu’daki askeri gelişmelerin hızlı ve öngörülemez biçimde değişebilmesi nedeniyle mevcut tavsiyelerin 30 Eylül’den önce de yeniden gözden geçirilebileceğini bildirdi.

Son düzenlemeyle Basra Körfezi ülkelerinin tamamına yönelik genel kaçınma yaklaşımı daha sınırlı bir coğrafyaya çekilirken, İran ve Irak en yüksek risk kategorisinde kalmaya devam ediyor. Lübnan’da Beyrut için deniz koridoru niteliğinde istisna uygulanırken, Ürdün’de ise uçuş yasağından ziyade artırılmış dikkat ve risk takibi yaklaşımı benimsendi.