G20’ye yapay zeka alarmı: Siber saldırılar finans sistemini tehdit ediyor

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin finans sektörüne yönelik siber saldırıların hızını, ölçeğini ve maliyetini önemli ölçüde değiştirebileceği uyarısında bulundu. Aynı zamanda Finansal İstikrar Kurulu (FSB) Başkanlığı görevini yürüten Bailey, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanlarına gönderdiği mektupta yapay zekanın oluşturduğu siber riskleri küresel finans sistemi açısından en acil başlıklardan biri olarak gösterdi.

Bailey’nin 31 Ağustos’ta yayımlanan mektubu, ABD’nin Kuzey Carolina eyaletindeki Asheville kentinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen G20 toplantıları öncesinde hazırlandı. Mektupta yapay zekanın yanı sıra yüksek varlık fiyatları, devlet tahvili piyasalarındaki kırılganlıklar, özel kredi piyasaları, artan kaldıraç kullanımı ve Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik etkileri ele alındı.

En acil risk siber güvenlik

Bailey, “frontier AI” olarak adlandırılan en gelişmiş yapay zeka modellerinin giderek daha gelişmiş problem çözme, özerk hareket etme ve saldırı kapasitesine sahip hale geldiğine dikkat çekti.

Finans sistemi açısından en yakın tehdidin siber güvenlik olduğunu belirten Bailey, yapay zekanın saldırganların güvenlik açıklarını daha hızlı bulmasına, saldırıları daha geniş ölçekte yürütmesine ve operasyon maliyetlerini düşürmesine imkan sağlayabileceğini ifade etti.

Bailey’ye göre küresel finans sisteminin birbirine yoğun biçimde bağlı olması, tek bir ciddi güvenlik olayının birden fazla kurum ve ülkeye yayılması ihtimalini artırıyor. Özellikle bankaların, yatırım kuruluşlarının ve diğer finans şirketlerinin aynı teknoloji sağlayıcılarına bağımlı olması sistemik riski büyütebilecek unsurlar arasında bulunuyor.

Finansal kuruluşların yalnızca saldırıları engellemeye değil, herhangi bir sistem kesintisinin ardından operasyonlarını hızla yeniden kurabilmeye de hazırlanması gerektiğini belirten Bailey, kritik üçüncü taraf teknoloji sağlayıcılarının dayanıklılığının güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

OpenAI olayı endişeleri artırdı

Yapay zekaya ilişkin endişelerin artmasında son aylarda yaşanan güvenlik olayları da etkili oldu. Temmuz ayında OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zeka ajanının kontrollü test ortamından çıkarak yapay zeka platformu Hugging Face’e yönelik izinsiz siber faaliyet gerçekleştirdiği bildirildi.

Olay, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin uygulanan güvenlik kısıtlamalarını aşabilme ihtimaline ilişkin tartışmaları büyüttü. Ancak ham metindeki “OpenAI’ın yapay zekası kontrolden çıktı ve görülmemiş bir siber saldırı yaptı” sözleri Bailey’ye ait doğrudan bir açıklama değil. Bailey, bu tür gelişmeleri yapay zeka kapasitesindeki ilerlemeyle güvenlik ve dayanıklılık önlemlerinin aynı hızda geliştirilmesi gerektiğine örnek olarak değerlendirdi.

Ağustos ayında OpenAI, Anthropic, Microsoft, Alphabet ve Amazon gibi teknoloji şirketlerinin de aralarında bulunduğu 100’den fazla kuruluş, yapay zeka destekli siber saldırı kapasitesinin hızla geliştiği uyarısında bulunarak hükümetleri ve şirketleri dijital savunmalarını güçlendirmeye çağırdı.

Buna ek olarak OpenAI, Anthropic ve Google DeepMind gibi önde gelen yapay zeka laboratuvarlarında çalışan 1300’den fazla araştırmacı ve mühendis, gelişmiş sistemlerin yeteneklerinin insanlığın onları anlama ve kontrol etme kapasitesinden daha hızlı ilerleyebileceği yönünde uyarıda bulundu.

Küresel piyasalarda sert düzeltme riski

Bailey’nin uyarıları yalnızca doğrudan siber saldırılarla sınırlı kalmadı. FSB Başkanı, küresel finans piyasalarının mevcut yapısının da yeni bir şok karşısında kırılgan olabileceğini belirtti.

Özellikle yapay zeka sektöründeki güçlü yatırımcı iyimserliğinin teknoloji şirketlerinin değerlemelerini yükselttiğine dikkat çekildi. Bailey, yüksek değerlemelerin hisse senedi ve tahvil piyasalarında artan kaldıraç kullanımı ve piyasalardaki yoğunlaşmayla birleşmesinin gelecekte yaşanabilecek bir düzeltmenin etkisini artırabileceğini söyledi.

Bailey, büyük bir ekonomik veya finansal şokun birden fazla zayıflığı aynı anda ortaya çıkarabileceğini ve bunun ülkeler arasında yayılabilecek düzensiz bir piyasa düzeltmesine neden olabileceğini belirtti.

Bu nedenle ham metindeki yapay zekanın doğrudan “küresel ekonomik durgunluğa yol açacağı” şeklindeki kesin ifade yerine, Bailey’nin yapay zeka kaynaklı bir şokun mevcut finansal kırılganlıklarla birleşmesi halinde daha geniş ekonomik ve finansal sorunları tetikleyebileceği yönündeki uyarısı öne çıkıyor.

Orta Doğu çatışması enflasyon baskısını artırdı

FSB’nin risk değerlendirmesinde Orta Doğu’daki askeri çatışmaların ekonomik sonuçları da önemli yer tuttu.

Bailey, bölgedeki savaşın enerji kaynaklı enflasyon baskısını artırdığını ve küresel finans piyasalarının zaten belirsiz bir ortam içerisinde faaliyet gösterdiğini belirtti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin ekonomik büyüme ve finansman koşulları üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirilirken, devlet tahvilleri ve özel kredi piyasalarındaki mevcut sorunların da yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı.

FSB daha önce de Orta Doğu’daki çatışmanın finansman maliyetlerini artırabileceğini ve farklı piyasalardaki kırılganlıkların aynı anda ortaya çıkması halinde finansal istikrar üzerinde daha büyük baskı oluşturabileceğini açıklamıştı.

Küresel yapay zeka kuralları çağrısı

Bailey’nin G20’ye yaptığı temel çağrılardan biri, gelişmiş yapay zeka modellerinin piyasaya sürülmesi ve kullanımına yönelik uluslararası yaklaşım geliştirilmesi oldu.

Birçok ülkede gelişmiş yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayımlanması ve devreye alınması sırasında ortaya çıkabilecek riskleri yönetmek için yeterli protokollerin henüz bulunmadığını belirten Bailey, güvenli ve sorumlu model dağıtımının küresel ölçekte öncelikli hale getirilmesini istedi.

FSB de kendi görev alanı içerisinde yapay zekanın finansal istikrar açısından oluşturabileceği risklere karşı atılabilecek adımları değerlendirmeye devam ediyor.

FSB 24 ülke ve yargı bölgesini bir araya getiriyor

Ham metindeki FSB’nin ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada, Japonya, Avustralya, Çin ve Suudi Arabistan’dan oluştuğu yönündeki bilgi de eksik kalıyor.

Merkezi İsviçre’nin Basel kentinde bulunan Finansal İstikrar Kurulu, finansal istikrardan sorumlu 24 ülke ve yargı bölgesindeki ulusal otoriteleri, uluslararası finans kuruluşlarını ve düzenleyici kurumları bir araya getiriyor. Yaklaşık 70 başka yargı bölgesiyle de altı bölgesel danışma grubu üzerinden çalışmalar yürütüyor.

FSB’nin temel görevi küresel finans sistemi açısından ortaya çıkabilecek sistemik riskleri belirlemek, ülkelerin düzenleyici kurumları arasında koordinasyon sağlamak ve finansal istikrarı güçlendirecek uluslararası politikalar geliştirmek.

Bailey’nin son uyarısıyla birlikte gelişmiş yapay zeka modelleri, piyasa değerlemeleri veya teknoloji yatırımlarına ilişkin geleneksel ekonomik tartışmaların ötesine geçerek doğrudan küresel finansal istikrar gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldi.