Grönland’dan kopan 76 kilometrekarelik buz adası Joe Adası’na çarptı

Grönland’ın kuzeybatısındaki Petermann Buzulu’ndan 4 Ağustos 2026’da kopan dev buz adası, Petermann Fiyordu boyunca ilerleyerek Nares Boğazı’na ulaştı. Yaklaşık 76,4 kilometrekare yüzölçümüne sahip buz kütlesi, boğaza açılan noktadaki Joe Adası’na çarptıktan sonra yoluna devam etti.

Bilim insanlarının “buz adası” olarak tanımladığı tabular buzdağının kalınlığının 150 metreye kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor. Olay, Petermann Buzulu’nun 2012’den bu yana yaşadığı en büyük yüzen buz kaybı, Arktik bölgesinde ise 2020’den bu yana kaydedilen en büyük buzul kopması olarak değerlendiriliyor.

Çarpışma Landsat 9 görüntülerine yansıdı

NASA ve ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumuna ait Landsat 9 uydusunun 23 ve 24 Ağustos’ta çektiği görüntüler, buz adasının Joe Adası’yla karşılaşmasını ortaya koydu.

Buz kütlesi, kopmasının ardından ilk hafta içerisinde günde ortalama 3 kilometre sürüklendi. Petermann Fiyordu’nun çıkışına ulaştığında Joe Adası’na çarpan buzdağı kısa süreliğine adaya yaslandı, ardından dönerek güneybatı yönünde Nares Boğazı boyunca ilerlemeye devam etti.

Joe Adası, Petermann’dan kopan büyük buz kütlelerinin fiyorttan çıkarken karşılaştığı ilk önemli engellerden biri. 2010’da buzuldaki yaklaşık 250 kilometrekarelik büyük kopmanın ardından oluşan buz adası da Joe Adası’yla temas etmiş ve çarpışma sırasında iki parçaya ayrılmıştı.

2026’daki buz adası ise benzer çarpışmaya rağmen bütünlüğünü korudu. Araştırmacılar, kütlenin adaya çarpmasının ardından yeni ve büyük bir parçalanma yaşamamasını dikkat çekici buldu.

Petermann’da 2012’den sonraki en büyük kopma

Petermann Buzulu daha önce de büyük buz kayıplarıyla gündeme geldi. 2010’da yaklaşık 250-270 kilometrekarelik, 2012’de ise yaklaşık 130 kilometrekarelik buz kütleleri buzuldan ayrıldı. 2026’daki 76,4 kilometrekarelik kopma, yüzölçümü bakımından bu iki olaydan daha küçük olsa da Petermann’ın son 14 yıldaki en büyük kopması oldu.

Petermann, Grönland’ın denize ulaşan en büyük buzullarından biri olarak biliniyor. Buzulun denize uzanan yüzen buz dili, Grönland iç kesimlerindeki buzun okyanusa doğru hareketini sınırlayan yapılardan biri olduğu için bilim insanları tarafından yakından izleniyor.

Büyük kopmaların yüzen bölümde meydana gelmesi doğrudan aynı hacimde deniz seviyesi yükselmesine yol açmasa da buz dilinin zayıflaması, karadaki buzun denize doğru akışını uzun vadede etkileyebiliyor.

İki büyük kopma daha bekleniyor

Araştırmacıların Petermann Buzulu üzerinde izlediği iki büyük çatlak ise henüz tamamen kopmuş değil. Bilim insanları bu çatlakların ilerlemesi halinde yaklaşık 94 ve 84 kilometrekare büyüklüğünde iki yeni buz adasının oluşabileceğini değerlendiriyor.

Bu nedenle ham metindeki iki büyük buz parçasının şimdiden oluştuğu bilgisi doğru değil. Söz konusu bölümler halen Petermann’ın buz diline bağlı ve kopmaların ne zaman gerçekleşeceği bilinmiyor.

Joe Adası’yla çarpışmayı atlatan mevcut buz kütlesinin ise rüzgar, deniz akıntıları, gelgitler ve erimenin etkisiyle Nares Boğazı’nda ilerlerken zaman içerisinde daha küçük parçalara ayrılması bekleniyor.