İki Boğaz köprüsü ve otoyollarda 30 yıllık özelleştirme dönemi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 11750 sayılı kararla KGM’ye ait otoyol ve köprülerin özelleştirme çerçevesi genişletildi. Mülkiyet devri hariç tutulurken işletme hakkı sözleşmelerinin süresi 30 yıl olarak belirlendi ve sürecin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması kararlaştırıldı.

KGM köprü ve otoyollarında özelleştirme kapsamı genişletildi. İşletme hakkı sözleşmeleri 30 yıl olacak, işlemler 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanacak.

Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin uzun süredir gündemde bulunan süreçte yeni bir aşamaya geçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasını taşıyan 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

Kararla Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bölümü özelleştirme kapsam ve programına alındı.

Yeni düzenleme, daha önce özelleştirme kapsamına alınmış 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve KGM tarafından işletilen çeşitli otoyollarla birlikte değerlendirilecek.

Sözleşme süresi 30 yıl olacak

Karara göre özelleştirme işlemlerinde mülkiyet devri yapılmayacak.

Köprü ve otoyollar için işletme hakkının verilmesi, kiralama, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi, gelir ortaklığı modeli ve mevzuata uygun diğer yöntemlerden biri veya birkaçı kullanılabilecek.

Yapılacak özelleştirme sözleşmelerinin süresi 30 yıl olarak belirlendi.

Özelleştirme işlemlerinin ise en geç 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor.

İki Boğaz köprüsü daha önce kapsama alınmıştı

15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, yeni kararla ilk kez özelleştirme programına alınmış değil.

İki köprü ile Edirne-İstanbul-Ankara, İzmir-Aydın, İzmir-Çeşme ve güney otoyol ağındaki çeşitli güzergâhlar 15 Ekim 2010 tarihli Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla özelleştirme kapsam ve programına dahil edilmişti.

11750 sayılı yeni kararla daha önce kapsama alınmış varlıklar ile yeni eklenen yolların tek paket halinde veya farklı gruplara ayrılarak özelleştirme sürecine konu edilebilmesinin önü açıldı.

Bakım ve denetim KGM kontrolünde olacak

Özelleştirme işlemleri tamamlanana kadar yolların bakım, onarım ve işletilmesine ilişkin mevcut sorumluluk Karayolları Genel Müdürlüğünde kalacak.

İşletme hakkının özel sektöre devredilmesi halinde şirketlerin yerine getirmesi gereken bakım, onarım ve işletme yükümlülükleri de KGM tarafından belirlenecek.

KGM ayrıca sözleşme süresince yolların teknik durumu ve işletme şartlarına ilişkin denetim yetkisini sürdürecek.

2025 net gelirleri tartışmanın merkezindeydi

Köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin tartışmalar 2026 yılının başından bu yana devam ediyordu.

TBMM’de gündeme getirilen Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre özelleştirme tartışmasına konu edilen köprü ve otoyolların 2025 yılı net gelirinin yaklaşık 596 milyon dolar olduğu ifade edilmişti.

Bu rakam üzerinden yapılan 25 veya 30 yıllık gelir hesapları muhalefet tarafından özelleştirme sürecine yönelik eleştirilerde kullanıldı. Ancak gelecekteki geçiş ücretleri, trafik miktarı, bakım yatırımları ve işletme giderleri değişebileceği için uzun vadeli gelir hesapları kesin kamu geliri olarak değerlendirilemiyor.

Daha önce 2012 yılında iki Boğaz köprüsü ve yaklaşık 2 bin kilometrelik otoyol ağı için yapılan işletme hakkı ihalesinde 5,7 milyar dolarlık teklif alınmış ancak süreç daha sonra iptal edilmişti.

11750 sayılı yeni kararla birlikte Türkiye’nin en önemli ücretli karayolu varlıklarına ilişkin özelleştirme sürecinin hukuki çerçevesi yeniden genişletilmiş oldu.