İran, Hürmüz Boğazı üzerinde ABD’ye ait MQ-9 Reaper’ı düşürdüğünü açıkladı

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı üzerinde ABD’ye ait MQ-9 Reaper tipi insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. İran tarafından 31 Ağustos’ta yapılan açıklamada, uzun menzilli İHA’nın hava savunma unsurları tarafından füze ateşiyle vurulduğu ve Basra Körfezi sularına düştüğü belirtildi.

ABD tarafından olayın ayrıntılarını doğrulayan kapsamlı bir açıklama henüz yapılmadı. Bu nedenle MQ-9’un düşürülmesine ilişkin bilgi mevcut aşamada İran’ın resmî açıklamasına dayanıyor.

Larak saldırısından bir gün sonra geldi

İran’ın açıklaması, ABD güçlerinin 30 Ağustos’ta Hürmüz Boğazı’ndaki Larak Adası’nda bulunan iki İran fırlatma sistemini vurmasının hemen ardından geldi.

ABD yönetimi Larak operasyonunun, İran Devrim Muhafızlarının Hürmüz Boğazı’na deniz mayını taşıyan roketler fırlatmaya hazırlandığı gerekçesiyle gerçekleştirildiğini savundu. Operasyon, ABD’nin temmuz sonundan bu yana İran topraklarına yönelik bilinen ilk doğrudan saldırısı olarak kayıtlara geçti.

İran ise Larak saldırısında askerler ve siviller arasında ölen ve yaralananların bulunduğunu açıklayarak misilleme yapılacağını duyurdu. Tahran, daha sonra Ürdün’de ABD güçlerinin kullandığı askerî tesisleri balistik füzelerle hedef aldığını bildirdi.

MQ-9’un düşürüldüğü yönündeki son açıklama da bu karşılıklı saldırıların ardından geldi.

ABD’nin MQ-9 kayıpları dikkat çekiyor

ABD ordusunun İran ile devam eden savaş sırasında MQ-9 Reaper filosunda ciddi kayıplar yaşadığı daha önce de gündeme gelmişti. ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre savaş boyunca en az 45 MQ-9 Reaper kaybedildi. Bu sayı, çatışma öncesinde yaklaşık 185 araçtan oluştuğu belirtilen filonun yaklaşık yüzde 25’ine karşılık geliyor.

Ancak bu 45 İHA’nın tamamının İran hava savunması tarafından vurulduğunu söylemek doğru değil. ABD’li yetkililerin verdiği bilgilere göre kayıpların bir bölümü İran ve bölgedeki müttefik güçlerin saldırılarından kaynaklanırken, bazı MQ-9’lar operatörlerle iletişim bağlantısının kesilmesi gibi teknik nedenlerle düştü.

İran, 14 Ağustos’ta da Hürmüzgan eyaleti üzerinde ABD’ye ait bir MQ-9’u gelişmiş hava savunma sistemiyle vurduğunu açıklamıştı.

MQ-9’lar Hürmüz çevresinde yoğun kullanılıyor

MQ-9 Reaper, ABD ordusunun keşif, gözetleme ve hassas saldırı görevlerinde kullandığı başlıca insansız hava araçları arasında bulunuyor. Uzun süre havada kalabilen araçlar elektro-optik sensörler, radar sistemleri ve çeşitli mühimmatlarla donatılabiliyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki askerî hareketliliğin artmasıyla birlikte MQ-9’ların bölgedeki keşif ve gözetleme faaliyetlerinde yoğun biçimde kullanıldığı biliniyor.

Bununla birlikte yüksek irtifada uzun süre uçmasına rağmen Reaper’ın görece düşük hızı ve büyük gövdesi, gelişmiş hava savunma sistemlerinin bulunduğu bölgelerde aracı daha savunmasız hale getirebiliyor.

Hürmüz Boğazı gerilimin merkezinde

ABD-İran savaşının en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Savaş öncesinde küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğazda askerî faaliyetler, deniz mayınları ve ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle seyrüsefer ciddi şekilde aksadı.

ABD son haftalarda uluslararası ticari gemilerin kullandığı güzergâhlardaki mayınların temizlendiğini açıklarken İran, boğaz üzerindeki askerî ve siyasi baskısını sürdürüyor.

Larak Adası saldırısı, İran’ın Ürdün’deki ABD üslerine yönelik misillemesi ve ardından gelen MQ-9 açıklaması, yaklaşık altı aydır devam eden çatışmada doğrudan askerî gerilimin yeniden hızla tırmandığını gösteriyor.