İran Savaşı ABD Donanmasının Kasasını Zorluyor

ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının uzaması, Amerikan Donanmasının bütçesinde ciddi finansman sıkıntısına yol açtı. The Guardian’ın ulaştığı Pentagon belgeleri ile Donanma yetkilileri ve savunma uzmanlarının açıklamalarına göre, savaş giderlerini karşılamak amacıyla personel maaşları dahil farklı bütçe hesapları arasında kaynak aktarımı yapılıyor.

Pentagon’a ait bir iç yazışmada, savaş operasyonlarının finansmanı için maaş hesaplarından kaynak alınması nedeniyle bazı hesaplarda “maaş açığı” oluştuğu belirtildi. Ancak bu durum askerlerin maaşlarının kesildiği veya ödenmediği anlamına gelmiyor.

Bir Donanma yetkilisi, maaş için ayrılmış bazı kaynakların denizaşırı operasyonlara aktarıldığını, ardından kullanılmamış diğer bütçe kalemlerinden para alınarak maaş hesaplarının yeniden tamamlandığını söyledi. ABD Donanması da personel ödemelerinin zamanında yapılması için kaynakların aktif şekilde yönetildiğini açıkladı.

Bakım faaliyetleri erteleniyor

Mali sıkıntı yalnızca bütçe hesaplarıyla sınırlı kalmadı. Donanma yetkilileri ve yükleniciler, kıyıdaki bazı askeri tesislerde acil olmayan bakım ve onarım faaliyetlerinin finansman baskısı nedeniyle ertelendiğini belirtti.

ABD Donanmasının 2026 mali yılı bütçesi yaklaşık 300 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Ancak bu bütçe İran’la aylar sürecek büyük ölçekli bir savaş öngörülmeden hazırlanmıştı. Savaşın başlamasının ardından Donanma, ilk saldırılarda kullanılan savaş gemilerinin yanı sıra İran’a yönelik deniz ablukasında da önemli görev üstlendi.

Donanma bütçesi personel, gemi inşası, silah tedariki ile operasyon ve bakım gibi farklı hesaplara ayrılıyor. Kongre tarafından belirlenen kurallar nedeniyle bu hesaplar arasında sınırsız biçimde kaynak aktarılması mümkün değil.

Savaşın maliyetinde farklı rakamlar

Savunma Bakanı Pete Hegseth, temmuz ayında Kongrede yaptığı açıklamada İran savaşının maliyetinin on milyarlarca dolara ulaştığını söyledi. The Guardian’ın aktardığı ifadelerde Hegseth’in verdiği rakam 35,7 milyar dolar olarak yer alırken, aynı tarihte Associated Press tarafından yayımlanan haberde maliyet 37,5 milyar dolar olarak aktarıldı. Bu nedenle savaşın toplam maliyetine ilişkin kamuya açık verilerde farklılık bulunuyor.

Hegseth, Kongreden ek finansman talep ederek gerekli kaynağın sağlanmaması halinde Pentagon’un “kritik açıklarla” karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Trump yönetimi Savunma Bakanlığı için 67 milyar dolarlık acil ek finansmanistedi.

Collins: Bazı birimlerde kısa vadeli ödeme sorunu var

Senato Tahsisatlar Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins de 21 Temmuz’daki oturumda bazı askeri kuvvetlerin kısa vadeli mali ödeme güçlükleriyle karşı karşıya olduğuna ilişkin bilgi aldığını açıkladı.

Collins, İran’daki operasyonlara yönelik siyasi görüş ayrılıklarına rağmen ABD askerlerinin ihtiyaçlarının karşılanması ve azalan mühimmat stoklarının yeniden oluşturulması gerektiğini söyledi.

Savaşın ABD mühimmat stokları üzerindeki baskısı da Pentagon’un önemli sorunları arasında bulunuyor. Aylar süren füze saldırıları ve İran’ın ABD üslerine yönelik misillemeleri nedeniyle bazı mühimmat kalemlerinde açıkların daha acil hale geldiği belirtiliyor.

“Yüzde 20’si savaşa harcandı” hesabı doğru değil

Donanmanın yaklaşık 300 milyar dolarlık 2026 bütçesinin yüzde 20’sinin İran savaşına harcandığı yönündeki ifade mevcut verilerle doğrulanmıyor.

35,7 milyar dolarlık rakam yalnızca Donanmanın harcamasını değil, ABD’nin İran savaşındaki genel askeri maliyetine ilişkin Pentagon tahminini ifade ediyor. Bu nedenle savaş maliyetinin doğrudan Donanma bütçesine bölünerek oran hesaplanması doğru bir karşılaştırma oluşturmuyor.

Pentagon ve Donanma, savaş sürerken mevcut kaynakları farklı hesaplar arasında aktararak operasyonları ve personel ödemelerini devam ettirmeye çalışıyor. Kongrenin ek savaş finansmanını onaylayıp onaylamaması ise önümüzdeki dönemde ABD ordusunun bakım, eğitim, mühimmat ve operasyon kapasitesi açısından belirleyici olacak.