Kamu çalışanlarına zorunlu yapay zekâ eğitimi: Her kuruma bir yönetici atanacak

Türkiye’de kamunun yapay zekâ teknolojilerine uyum sağlamasına yönelik kapsamlı dönüşüm süreci başlıyor. 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı doğrultusunda kamu çalışanlarının yapay zekâyı güvenli, etik ve etkin biçimde kullanabilmeleri için temel eğitim programları uygulanacak.

Plan kapsamında kamu personeline yönelik yapay zekâ okuryazarlığı eğitimlerinin kurumların insan kaynakları ve eğitim sistemleri üzerinden zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor. Eğitimlerde yapay zekânın temel çalışma prensiplerinin yanı sıra kişisel verilerin korunması, güvenli kullanım ve etik kurallar ele alınacak.

Kamu personeline zorunlu eğitim

Hazırlanacak e-öğrenme programlarıyla kamu çalışanlarının yapay zekânın sunduğu imkanları ve beraberinde getirdiği riskleri tanıması amaçlanıyor.

Personelin eğitimlerdeki ilerleme ve başarı seviyeleri takip edilirken programları tamamlayan çalışanlara yetkinlik düzeylerine göre mikro sertifika ve dijital yeterlilik belgeleri verilmesi planlanıyor.

Böylece kamudaki yapay zekâ kullanımının yalnızca teknik personelle sınırlı kalmaması, farklı görevlerde çalışan kamu personelinin de temel düzeyde yapay zekâ yetkinliğine sahip olması hedefleniyor.

Her kuruma yapay zekâ sorumlusu

Yeni dönemde kamu kurumlarının kendi yapay zekâ projelerini koordineli biçimde yönetmesi için üst düzey bir yapay zekâ sorumlusu belirlemesi öngörülüyor.

Görevlendirilecek yöneticiler kurum bünyesindeki yapay zekâ projelerinden oluşan portföyü takip edecek, uygulamaların hangi aşamada olduğunu raporlayacak ve kurumun orta vadeli yapay zekâ yol haritasının hazırlanmasını sağlayacak.

Bu sistemle farklı kamu kurumlarında birbirinden kopuk projeler geliştirilmesinin önüne geçilmesi ve başarılı uygulamaların diğer kurumlara yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

10 bakanlıkta 30 pilot proje

Planın en dikkat çeken başlıklarından biri kamudaki pilot uygulamalar olacak.

İlk 12 aylık dönemde en az 10 bakanlıkta toplam 30 yapay zekâ pilot uygulamasının başlatılması hedefleniyor. Başarılı sonuç veren projelerin 6 ila 12 aylık değerlendirme döneminin ardından genişletilerek kamu hizmetlerine entegre edilmesi planlanıyor.

Sağlık, eğitim, sosyal hizmetler, belge işleme, vatandaş başvurularının değerlendirilmesi ve kamu hizmetlerine yönlendirme gibi alanların öncelikli uygulama sahaları arasında yer alması bekleniyor.

e-Devlet’te yapay zekâ destekli hizmetler

Vatandaşların yapay zekâ destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimleyebileceği öncelikli platformlardan biri e-Devlet olacak.

Plan kapsamında e-Devlet üzerinden en az 5 yapay zekâ destekli hizmetin pilot olarak kullanıma açılması hedefleniyor.

Yapay zekânın vatandaşların doğru hizmete yönlendirilmesi, başvuruların ön kontrolünün yapılması ve belgelerin hazırlanması gibi süreçlerde kullanılması değerlendiriliyor.

Yüksek riskli sistemlere sıkı denetim

Kamu kurumlarında vatandaşların haklarını veya önemli idari kararları etkileyebilecek yüksek etkili yapay zekâ sistemleri için daha sıkı kurallar uygulanacak.

Bu sistemlerde kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması, insan gözetiminin devam etmesi ve gerektiğinde yapay zekâ tarafından verilen sonuçlara insan müdahalesinin mümkün olması temel ilkeler arasında bulunacak.

Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı ile kamunun yalnızca yapay zekâ teknolojilerini kullanan değil, güvenli ve denetlenebilir yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesinde öncü rol üstlenen bir yapıya dönüştürülmesi hedefleniyor.