Kolombiya’da yeniden inşa dönemi başladı: 35 bin 987 ev tamamen yıkıldı

Kolombiya’da 10 Ağustos 2026’da meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. Cumhurbaşkanı Abelardo De La Espriella, ülke genelindeki son durumun değerlendirilmesinin ardından 452 bin 782 kişinin depremden etkilendiğini, hayatını kaybedenlerin sayısının 331’e, yaralı sayısının ise 4 bin 497’ye ulaştığını açıkladı. Kayıp durumdaki 152 kişinin bulunmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Kolombiya Jeoloji Servisinin verilerine göre deprem, 10 Ağustos sabahı yerel saatle 07.34’te Chocó departmanındaki San José del Palmar yakınlarında meydana geldi. Sarsıntının büyüklüğü 7,4, derinliği ise yaklaşık 103 kilometre olarak ölçüldü. Deprem, Kolombiya’da 21. yüzyılda kaydedilen en büyük sarsıntı olarak kayıtlara geçti ve Venezuela, Ekvador ile Panama dahil komşu ülkelerde de hissedildi.

497 belediyede yüz binlerce kişi etkilendi

Hükümetin 30 Ağustos’ta açıkladığı güncel verilere göre depremden 16 departmanda bulunan 497 belediye etkilendi. Toplam 213 bin 400 aileye mensup 452 bin 782 kişi afet nedeniyle çeşitli düzeylerde zarar gördü.

Depremin ilk günlerinden itibaren açıklanan rakamlar, arama-kurtarma ekiplerinin yeni bölgelere ulaşması ve hasar tespit çalışmalarının genişlemesiyle sürekli güncellendi. 13 Ağustos’ta 281 olarak açıklanan can kaybı, 16 Ağustos’ta 289’a, 24 Ağustos’ta 329’a, son bilançoda ise 331’e yükseldi.

Cumhurbaşkanı De La Espriella, yeniden inşa çalışmalarının başlatılmasının kayıp kişilere yönelik arama faaliyetlerinin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı. Kayıp durumdaki kişiler bulunana kadar arama ve kurtarma kapasitesinin sahada tutulacağını bildirdi.

35 bin 987 ev tamamen yıkıldı

Deprem, konut stokunda ve kamu altyapısında geniş çaplı hasara neden oldu. Son resmi bilançoya göre ülke genelinde 35 bin 987 konut tamamen yıkıldı, 198 bin 601 konut ise çeşitli seviyelerde hasar gördü.

Eğitim ve sağlık altyapısı da felaketten ağır şekilde etkilendi. Toplam 4 bin 261 eğitim kurumu ile 404 sağlık merkezinde hasar kaydedildi. İçme suyu temininde kullanılan 121 su şebekesi zarar görürken 89 araç köprüsü ve 482 yol da depremden etkilendi.

Bu nedenle ham metinde yer alan “404 hastane kullanılamaz hale geldi” ifadesi yerine, resmi açıklamalardaki daha geniş kapsamlı 404 sağlık merkezi etkilendi bilgisi esas alındı. Aynı şekilde 10 milyon 500 bin kişinin altyapı hasarından etkilendiği yönündeki bilgi son resmi afet bilançosunda yer almıyor.

Yeniden inşa maliyeti 30 trilyon pesoyu aşabilir

Kolombiya hükümeti, afet bölgelerindeki acil müdahale çalışmalarının yanı sıra yeniden inşa sürecini de başlattı.

İlk maliyet değerlendirmelerine göre yalnızca depremden ağır etkilenen Chocó, Valle del Cauca, Risaralda, Quindío ve Caldas bölgelerinde yeniden inşa çalışmalarının 30 trilyon Kolombiya pesosundan fazla kaynak gerektirebileceği tahmin ediliyor. Bunun yaklaşık 24,5 trilyon pesosunun binaların, 5,5 trilyon pesosunun ise altyapının yeniden inşası için gerekebileceği değerlendirildi.

Hükümet, 20 Ağustos’ta depremin yarattığı büyük ölçekli ekonomik ve sosyal etkiler nedeniyle 30 gün süreli ekonomik, sosyal ve ekolojik olağanüstü hal ilan etti. Bu kararın, afet bölgelerine kaynak aktarılması ve yeniden yapılanma programlarının daha hızlı uygulanması amacıyla kullanılması planlanıyor.

Tolima’da 50 bin hektardan fazla alan yandı

Kolombiya, depremin yaralarını sarmaya çalışırken Tolima departmanında başlayan geniş çaplı orman yangınlarıyla da mücadele ediyor.

Cumhurbaşkanı De La Espriella’nın açıkladığı son verilere göre Tolima’da yangınlardan etkilenen alan 50 bin hektarı aşmış durumda. Bunun yaklaşık 28 bin hektarını tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yürütüldüğü araziler oluşturuyor. Yangınların 23 belediye ve 507 kırsal yerleşimi etkilediği, 2 bin 660 üreticinin zarar gördüğü ve ekonomik kaybın 134 milyar Kolombiya pesosunu geçtiği bildirildi. Yaklaşık 163 bin hayvanın da risk altında bulunduğu açıklandı.

Tolima’daki yangınlar depremle aynı dönemde ülkeyi etkileyen ayrı bir afet olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle yangınların doğrudan depremin sonucu olduğu yönünde kesin bir bağlantı bulunmuyor.

Hükümet kasıtlı yangın şüphesini araştırıyor

De La Espriella, hükümete ulaşan teknik raporlar ve yerel bilgiler doğrultusunda Tolima’daki yangınların önemli bölümünün kasıtlı olarak çıkarılmış olabileceğine ilişkin bulgular bulunduğunu savundu.

Cumhurbaşkanı, bazı bölgelerde hızlandırıcı maddelerin kullanıldığına ilişkin bulgular ve motosikletli kişilerin yangın çıkardığı yönünde yerel ihbarlar bulunduğunu belirtti. Ancak yangınların sorumlularına ilişkin adli süreç henüz tamamlanmadığı için kasıt iddiası kesinleşmiş bir yargı kararı niteliği taşımıyor.

Hükümet, yangınları çıkardığı belirlenen kişilerin yakalanmasını sağlayacak bilgiler için 50 milyon Kolombiya pesosuna kadar ödül verileceğini açıkladı. İstihbarat, soruşturma ve operasyon yeteneklerine sahip özel bir güvenlik ekibinin de oluşturulması kararlaştırıldı.

Arama çalışmaları ve yeniden inşa birlikte sürecek

Kolombiya yönetimi, 10 Ağustos depreminden yaklaşık üç hafta sonra acil müdahale aşamasından uzun vadeli yeniden yapılanma dönemine geçiyor.

Konutların yeniden inşası, eğitim ve sağlık kurumlarının onarılması, su ve ulaşım altyapısının yenilenmesi ve kırsal ekonominin tekrar faaliyete geçirilmesi hükümetin öncelikli başlıkları arasında bulunuyor.

Bununla birlikte 152 kişinin halen kayıp olması nedeniyle arama-kurtarma çalışmaları da devam edecek. Hükümet, afet bölgesindeki insani yardım faaliyetleri ile yeniden yapılanmanın eş zamanlı yürütüleceğini açıkladı.

Kolombiya böylece son yılların en ağır doğal afetlerinden birinin ardından yüz binlerce kişinin yaşamını etkileyen hasarı gidermeye çalışırken, Tolima’daki yangınlar ülkenin afet yönetimi kapasitesi üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.