Mekke Savunma İttifakı’nın ilk komite toplantısı İstanbul’da yapıldı

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, ilk toplantısını İstanbul’da gerçekleştirdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantının ardından yaptığı açıklamada üçlü yapının resmi adının “Mekke Savunma İttifakı” olarak belirlenmesi konusunda mutabakata varıldığını söyledi.

İstanbul’daki toplantıya Türkiye’den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Pakistan ve Suudi Arabistan da dışişleri ve savunma bakanları ile üst düzey askeri yetkililer tarafından temsil edildi.

Kurumsal yapı için ilk kararlar alındı

Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalandığını hatırlattı.

Anlaşmayı “bölgesel sahiplenme” anlayışının bir ürünü olarak tanımlayan Fidan, bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar ve kalıcı barış için ortak hareket etmesinin önem kazandığını belirtti. İlk komite toplantısında anlaşmanın uygulanması, savunma alanında atılacak somut adımlar ve ittifakın kurumsal yapısına ilişkin görüş alışverişinde bulunulduğunu aktardı.

Toplantıda ittifakın resmi adının “Mekke Savunma İttifakı” olması kararlaştırıldı. Ayrıca ittifak sekretaryasının Riyad’da kurulması ve ilk genel sekreterin Pakistan’dan belirlenmesi yönündeki mutabakatın hayata geçirilmesine ilişkin çalışmalar ele alındı.

Ortak savunma ve caydırıcılık hedefi

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye karşı yapılmış sayılması esasına dayanıyor. Anlaşmayla kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, askeri birlikte çalışabilirliğin artırılması ve savunma işbirliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

İlk komite toplantısının gündeminde savunma sanayisinde ortak üretim, araştırma ve geliştirme faaliyetleri, terörle mücadele, uluslararası güvenlik ve üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi de yer aldı.

Fidan, ittifakın herhangi bir devlete karşı kurulmadığını vurgulayarak yapının devletlerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine müdahale etmeme ilkelerine dayandığını söyledi. Bu ilkeleri paylaşan bölge ülkelerinin gelecekte ittifaka katılabileceğini belirtti.

Mekke Savunma İttifakı’nın Türkiye’nin NATO dahil mevcut uluslararası anlaşma ve ittifaklardan kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine geçmediğini de vurgulayan Fidan, yeni yapının bunları tamamlayıcı nitelikte olduğunu ifade etti.

Girne’deki gemi kazası için taziye

Fidan, açıklamasının başında Girne açıklarında meydana gelen gemi kazasında hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini iletti. Hayatını kaybedenlerin yakınlarına, Türkiye’ye ve KKTC halkına taziyelerini sunan Fidan, yaralılara acil şifa diledi.

Netanyahu’ya yönelik sert açıklama

Dışişleri Bakanı Fidan, toplantının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’ye yönelik açıklamalarına ilişkin bir soruyu da yanıtladı.

Netanyahu hükümetinin Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik söylemlerini takip ettiklerini belirten Fidan, İsrail Başbakanı’nın politikalarını sert ifadelerle eleştirdi. Netanyahu yönetiminin Filistin politikalarının yalnızca Türkiye açısından değil, bölgesel ve küresel güvenlik bakımından da tehdit oluşturduğunu savundu.

Fidan, İsrail hükümetinin Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkan ve işgali sürdürmeyi amaçlayan yaklaşımının uluslararası toplum tarafından durdurulması gerektiğini söyledi. Bu değerlendirmeler Fidan’ın İsrail hükümetine yönelik siyasi görüşlerini yansıtırken, Mekke Savunma İttifakı’nın belirli bir ülkeye karşı kurulduğuna ilişkin bir karar açıklanmadı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafı, anlaşmanın temel amacının ortak güvenliği ve caydırıcılığı güçlendirmek, savunma sanayisi işbirliğini geliştirmek ve bölgesel istikrara katkıda bulunmak olduğunu belirtiyor. İstanbul’daki ilk komite toplantısıyla birlikte ittifakın kurumsallaşmasına yönelik çalışma takvimi de fiilen başlamış oldu.