NASA’nın yeni derin uzay anteni DSS-23 göreve başladı

NASA, Güneş Sistemi’nin uzak noktalarında görev yapan uzay araçlarıyla haberleşmeyi sağlayan Derin Uzay Ağı’nı (Deep Space Network-DSN) yeni nesil bir antenle güçlendirdi. Kaliforniya’nın Barstow kenti yakınlarındaki Goldstone Derin Uzay İletişim Kompleksi’nde inşa edilen Deep Space Station 23 (DSS-23), testlerin tamamlanmasının ardından Ağustos 2026’da operasyonel hale geldi.

DSS-23, ham metinde belirtildiği gibi 34 metre “boyunda” değil, 34 metre çapında çok frekanslı bir beam-waveguide anten. Yeni sistem, farklı radyo frekanslarında çalışan çok sayıda uzay görevini destekleyebilecek şekilde tasarlandı.

NASA ve Jet Propulsion Laboratory yöneticilerinin katıldığı resmî açılış töreni 25 Ağustos’ta gerçekleştirildi.

İlk görevinde Chandra’yı takip etti

DSS-23’ün inşasına Şubat 2020’de başlandı. Antenin 133 tonluk metal reflektör iskeleti Aralık 2024’te yerine yerleştirildi. Daha sonra radyo sinyallerini yansıtacak yüzey panelleri monte edildi ve sistemin DSN’nin diğer antenleriyle hassas biçimde çalışabilmesi için kapsamlı kalibrasyon gerçekleştirildi.

Mayıs-temmuz dönemindeki testleri başarıyla tamamlayan DSS-23, 3 Ağustos’ta resmen faaliyete geçti. Yeni antenin ilk operasyonel görevlerinden biri NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi’ni takip etmek oldu.

Goldstone’un kapasitesi genişledi

Goldstone kompleksinde DSS-23’ün yanı sıra DSS-24, DSS-25 ve DSS-26 olarak adlandırılan üç adet 34 metrelik anten bulunuyor. Kompleks ayrıca uzak uzay görevlerinde kullanılan 70 metre çapındaki dev antene ev sahipliği yapıyor.

NASA’nın yayımladığı yeni panoramik görüntülerde, bu sistemlerin yanında 1967’de insanlı uzay uçuşlarını izlemek amacıyla inşa edilen 26 metrelik tarihî “Apollo Anteni” de görülüyor. Ancak Apollo Anteni artık aktif DSN antenlerinden biri değil.

Bu anten, Apollo Programı döneminde uzay araçlarının takip edilmesinde görev yapan İnsanlı Uzay Uçuş Ağı’nın bir parçası olarak kullanılmıştı.

Altı yeni antenlik modernizasyon programı

DSS-23, NASA’nın 2009’da başlattığı Aperture Enhancement Project kapsamında inşa edilen altı yeni 34 metrelik çok frekanslı antenin beşincisi oldu.

Programla ABD’deki Goldstone’un yanı sıra İspanya’nın Madrid ve Avustralya’nın Canberra kentlerindeki DSN komplekslerinin kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.

Modernizasyon projesinin son anteni olacak DSS-33’ün Canberra’da 2029 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor. Proje tamamlandığında DSN genelindeki 34 metrelik antenlerin toplam sayısı 13’e ulaşacak.

Birden fazla 34 metrelik anten gerektiğinde aynı hedefe yönlendirilerek birlikte çalıştırılabiliyor. Bu yöntem, komplekslerde bulunan ve 50 yılı aşkın süredir kullanılan 70 metrelik büyük antenler için iletişim desteği ve yedek kapasite sağlıyor.

Derin uzaydaki araçlarla bağlantıyı DSN sağlıyor

Derin Uzay Ağı, uzaktaki uzay araçlarının konum ve hızlarını takip ediyor, Dünya’dan komut gönderiyor ve araçların topladığı bilimsel verileri alıyor.

Dünya’nın farklı noktalarındaki Goldstone, Madrid ve Canberra tesislerinin yaklaşık 120 derece aralıklarla konumlandırılması sayesinde gezegen dönerken uzay araçlarıyla sürekli iletişimin korunması mümkün oluyor.

DSN, California Teknoloji Enstitüsünün bir bölümü olan NASA Jet Propulsion Laboratory tarafından, NASA’nın Space Communications and Navigation Programı adına yönetiliyor.

Yeni DSS-23 anteniyle NASA, Ay, Mars ve Güneş Sistemi’nin daha uzak bölgelerine gönderilecek görevların artan veri ve iletişim ihtiyacını karşılamak için Derin Uzay Ağı’nın kapasitesini genişletmiş oldu.