Panama Kanalı’nda El Niño Alarmı: Bir Tanker Geçiş İçin 5,3 Milyon Dolar Ödedi

El Niño hava olayının Orta Amerika’da güçlendirdiği kuraklık, dünya deniz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Panama Kanalı üzerindeki baskıyı artırıyor. Panama hükümeti, yağışlardaki ciddi düşüş ve ülkenin farklı bölgelerinde yaşanan su sıkıntısı nedeniyle 25 Ağustos’ta ulusal acil durum ilan etti.

Yetkililere göre ülkenin Pasifik tarafındaki bazı bölgelerde yağış miktarı normal seviyelerin yüzde 60 altında kaldı. Panama genelindeki 11 su havzasında ise su stresi yaşanıyor. Kanal havzasında mayıs-ağustos döneminde yağışlar tarihsel ortalamanın yüzde 34, havzaya ulaşan su miktarı ise yüzde 44 altında gerçekleşti.

Günlük geçiş sayısı düşürülecek

Panama Kanalı, kilit sistemlerini çalıştırabilmek için Gatun ve Alajuela göllerindeki tatlı suya ihtiyaç duyuyor. Yağışların azalması nedeniyle kanal yönetimi, mevcut rezervleri korumak amacıyla gemi trafiğinde yeni kısıtlamalara gitme kararı aldı.

Günlük 36 olan gemi geçiş kapasitesi eylül başında 34’e, 15 Eylül’den itibaren ise 32’ye düşürülecek.

Panama Kanalı benzer bir krizle 2023 yılında da karşı karşıya kalmıştı. O dönem tarihî kuraklık nedeniyle günlük gemi geçiş sayısı 38’den 22’ye kadar indirilmiş, yüzlerce geminin beklemesi küresel tedarik zincirlerinde gecikmelere yol açmıştı.

G. Spirit için rekor 5,3 milyon dolar

Yeni kısıtlamalar yaklaşırken kanaldan öncelikli geçiş hakkının değeri de rekor seviyeye çıktı.

Güney Kore merkezli SK Gas, sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan G. Spirit tankerinin 1 Eylül’de kanaldan geçebilmesi için düzenlenen açık artırmada 5,3 milyon dolar ödedi.

Bu rakam Panama Kanalı’nda öncelikli geçiş hakkı için bugüne kadar verilen en yüksek teklif oldu. Yaklaşık 4,5 milyon euroya karşılık gelen ödeme, geminin standart kanal ücretinden ayrı olarak sıra beklemeden geçebilmesi için yapılan açık artırma bedelini ifade ediyor.

G. Spirit’in geçişinin, günlük kapasitenin azaltılmasından hemen önce gerçekleşmesi planlanıyor.

Ortalama açık artırma bedeli 55 bin dolardı

Gemiler Panama Kanalı geçişlerini normal şartlarda önceden rezerve ediyor. Rezervasyonu bulunmayan gemiler ise günlerce sıra bekleyebiliyor veya kanal yönetiminin düzenlediği açık artırmalara katılarak öncelikli geçiş hakkı satın alabiliyor.

Ekim 2025 ile Şubat 2026 arasındaki dönemde bu açık artırmalarda ödenen ortalama tutar yaklaşık 55 bin dolarseviyesindeydi. G. Spirit için verilen 5,3 milyon dolarlık teklif, son aylarda geçiş kapasitesinin ne kadar değerli hale geldiğini ortaya koyuyor.

Nisan ayında LNG taşıyan başka bir gemi de bekleme süresini aşmak için yaklaşık 4 milyon dolar ödemişti.

Küresel ticaret için kritik

Atlantik ile Pasifik Okyanusu’nu birbirine bağlayan Panama Kanalı’ndan dünya deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 5’i geçiyor. Özellikle ABD’den Asya’ya LNG ve LPG taşıyan gemiler açısından kanal, Ümit Burnu çevresindeki çok daha uzun rotaya önemli bir alternatif oluşturuyor.

El Niño’nun önümüzdeki aylarda daha da güçlenmesi ve etkilerinin 2027’nin ilk aylarına kadar devam etmesi bekleniyor. Yağışların düşük kalması halinde Panama Kanalı yönetiminin gemi geçişlerinde yeni sınırlamalara gitme ihtimali de bulunuyor.

Bu nedenle kanaldaki su seviyeleri yalnızca Panama açısından değil, enerji taşımacılığı, navlun fiyatları ve küresel tedarik zincirleri açısından da yakından takip ediliyor.