Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı büyüme, dünya genelinde veri merkezi yatırımlarını yeni bir döneme taşıyor. PricewaterhouseCoopers tarafından hazırlanan Küresel Veri Merkezi Görünümü 2026-2050 raporu, önümüzdeki 25 yılda bilgi işlem altyapısına yapılacak yatırımların tarihi seviyelere ulaşabileceğini ortaya koydu.
Rapora göre veri merkezlerine yönelik yıllık sermaye harcamalarının 2026’da yaklaşık 800 milyar dolar seviyesinden 2030’da 1,1 trilyon dolara, 2050 yılında ise 1,8 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor.
Merkez senaryoda dünya genelinde 2050’ye kadar gerçekleştirilecek toplam veri merkezi yatırımının 31,6 trilyon dolara ulaşacağı tahmin edilirken, yapay zekâ kullanımının beklenenden hızlı büyümesi halinde toplam yatırımın 50 trilyon dolara yaklaşabileceği belirtiliyor.
En büyük sorun elektrik altyapısı olacak
PwC’nin değerlendirmesine göre veri merkezi yatırımlarında sermaye bulmak tek başına yeterli olmayacak. Uygun maliyetli, güvenilir ve mümkün olduğunca düşük karbonlu elektriğe hızlı erişim, yatırımların hangi ülke ve bölgelerde yoğunlaşacağını belirleyen en kritik faktörlerden biri olacak.
Elektrik iletim kapasitesindeki yetersizlikler, trafo merkezi bulunabilirliği ve transformatörlerin yıllara ulaşabilen tedarik süreleri yeni veri merkezi projelerinde önemli darboğazlar oluşturabilecek.
Bu nedenle ülkelerin yalnızca yeni elektrik üretim tesisleri kurmasının yeterli olmayacağı, enerjiyi veri merkezlerine ulaştıracak iletim ve dağıtım şebekelerinin de aynı hızla geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
ABD yatırımların yaklaşık yarısını çekecek
Raporda küresel yatırımların coğrafi dağılımında ABD’nin açık ara önde kalacağı öngörülüyor.
2050’ye kadar ABD’de yaklaşık 15,1 trilyon dolarlık veri merkezi yatırımı gerçekleştirilmesi beklenirken bu rakam küresel toplamın yaklaşık yüzde 48’ine karşılık geliyor.
Asya-Pasifik bölgesinde ise aynı dönemde yaklaşık 8,2 trilyon dolarlık kümülatif yatırım öngörülüyor. Çin ve Hindistan bölgenin önde gelen pazarları arasında gösteriliyor.
Veri egemenliği politikalarının güçlenmesi de yatırım dağılımını değiştirebilecek unsurlar arasında bulunuyor. Kamu hizmetleri, finans, sağlık ve kritik yapay zekâ uygulamalarına ait verilerin ülke sınırları içerisinde tutulması yönündeki eğilim, yerel veri merkezi yatırımlarını artırabilecek.
Sunucu ve GPU’lar 4-6 yılda yenilenecek
Yapay zekâ altyapısının klasik altyapı yatırımlarından en önemli farklarından biri ise teknoloji ekipmanlarının sürekli yenilenmesi gerekliliği.
Sunucular, GPU’lar, depolama sistemleri ve ağ ekipmanlarının yaklaşık 4 ila 6 yıllık dönemlerde yenilenmesi bekleniyor. Bu durum, bir veri merkezinin binası tamamlandıktan sonra bile yüksek miktarda teknoloji yatırımının devam etmesine neden olacak.
PwC’nin hesaplamasına göre veri merkezi inşasına harcanan her 1 dolar, uzun vadede yaklaşık 12 dolarlık bilgi ve iletişim teknolojileri ekipmanı yatırımını beraberinde getirebiliyor.
ICT ekipmanlarının toplam veri merkezi yatırımlarındaki payının 2026’da yaklaşık yüzde 70 seviyesinden 2050’de yüzde 93’e yükselmesi bekleniyor.
Yapay zekâ modellerinin daha fazla GPU, daha yüksek işlem kapasitesi ve daha yoğun elektrik tüketimi gerektirmesiyle birlikte veri merkezi yatırımlarında geleceğin temel rekabet alanının yalnızca bina veya arazi değil, elektrik, işlemci erişimi ve güçlü şebeke altyapısı olması bekleniyor.