Sıcak Hava Dalgaları Avrupa’yı Vurdu: Binlerce Kişi Hayatını Kaybetti

Avrupa’da 2026 yazında art arda yaşanan aşırı sıcak hava dalgalarının sağlık üzerindeki etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Ülkelerin açıkladığı geçici verilere göre kıta genelinde en az 35 bin sıcaklıkla ilişkili veya fazladan ölümkaydedildi. Ancak birçok ülkenin ağustos verileri henüz tamamlanmadığı için nihai bilançonun daha yüksek olması bekleniyor.

Rakamların karşılaştırılmasında önemli bir ayrım bulunuyor. Bazı ülkeler ölümleri istatistiksel modellerle doğrudan yüksek sıcaklıklara atfederken, bazıları sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemlerde normal koşullarda beklenenden fazla gerçekleşen tüm ölümleri hesaplıyor. Bu nedenle mevcut 35 bin rakamı, aynı yöntemle oluşturulmuş kesin bir Avrupa toplamından ziyade ülkelerden gelen geçici verilerin ortak tablosunu yansıtıyor.

Almanya’da 14 bin sıcaklık bağlantılı ölüm

En ağır bilançolardan biri Almanya’da kaydedildi. Robert Koch Enstitüsünün tahminlerine göre 6 Nisan-9 Ağustos arasında yaklaşık 14 bin kişi yüksek sıcaklıklarla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybetti. Bu rakam, Almanya’da sıcaklığa bağlı ölümlerin takip edilmeye başlanmasından bu yana kaydedilen en yüksek yıllık seviyeye ulaştı.

Ölümlerin yaklaşık 9 bin 600’ünün sıcaklıkların birçok bölgede 40 dereceyi aştığı haziran sonundaki yoğun sıcak hava dalgasıyla bağlantılı olduğu tahmin edildi. En fazla etkilenen grubu ise 75 yaş ve üzerindeki kişiler oluşturdu.

Fransa’da 7 binden fazla fazladan ölüm

Fransa’da da iki büyük sıcak hava dalgası ciddi can kaybına yol açtı. Santé publique France, 17 Haziran-2 Temmuz arasındaki sıcak hava dalgasında 5 bin 764 fazladan ölüm hesapladı. 3-22 Temmuz arasındaki ikinci dalgada ise en az bin 243 fazladan ölüm kaydedildi.

Temmuz 2026, Fransa’da ölçümlerin başladığı 1900 yılından bu yana kaydedilen en sıcak ay oldu. Sağlık otoriteleri açıklanan rakamların henüz kesinleşmediğini ve yaz sonundaki kapsamlı değerlendirmeyle yeniden güncelleneceğini belirtiyor.

İspanya’da yaklaşık 4 bin 500 ölüm

İspanya’nın Carlos III Sağlık Enstitüsüne bağlı MoMo sistemi tarafından yapılan tahminlerde ise 1 Haziran-19 Ağustos arasında yüksek sıcaklıklarla bağlantılı yaklaşık 4 bin 500 ölüm belirlendi. Bu rakam aynı dönem açısından 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelerden biri oldu.

İtalya, İngiltere, Belçika, Hollanda, Portekiz ve diğer Avrupa ülkelerinde de yüzlerce veya binlerce fazladan ölüm kaydedildi. Avrupa çapındaki nihai toplamın, ağustos ayına ilişkin veriler tamamen işlendiğinde artması bekleniyor.

Sıcaklık ölüm belgelerinde her zaman görünmüyor

Uzmanlar aşırı sıcakların yol açtığı gerçek can kaybını belirlemenin zor olduğuna dikkat çekiyor. Sıcak çarpması doğrudan ölüm nedeni olabilse de yüksek sıcaklıklar çoğu zaman kalp-damar, solunum veya böbrek hastalıklarını ağırlaştırarak ölüme katkıda bulunuyor. Bu nedenle ölüm belgesinde “sıcaklık” ifadesi yer almayabiliyor ve bilim insanları gerçek etkiyi istatistiksel modellerle hesaplıyor.

Dünya Sağlık Örgütüne göre Avrupa, dünyada en hızlı ısınan bölgelerden biri. DSÖ Avrupa Bölgesi’nde sıcaklık kaynaklı ölüm oranının son 20 yılda yüzde 30’dan fazla arttığı belirtiliyor. Kuruluş, erken uyarı sistemleri, kentlerde gölgelendirme ve serinleme alanları, sağlık sistemlerinin hazırlanması ve özellikle yaşlı nüfusun korunmasının ölüm riskini önemli ölçüde azaltabileceğini vurguluyor.

2026 yazının kesin bilançosunun ülkelerin sonbaharda yayımlayacağı nihai sağlık ve ölüm istatistikleriyle ortaya çıkması bekleniyor.