Suriye’de Yeni Dönem: Mazlum Abdi Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Oldu

Suriye’de merkezi yönetim ile Kürt güçleri arasındaki entegrasyon sürecinde dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Suriye Demokratik Güçlerinin (SDG) eski komutanı Mazlum Abdi’yi Cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak atadı.

Suriye’nin resmî haber ajansı SANA tarafından duyurulan karara göre Şara, 27 Ağustos tarihli 164 sayılı kararnameyle Mustafa Halil Abdi olarak kayda geçen Mazlum Abdi’yi Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı görevine getirdi. Yeni görev kapsamında Abdi’nin üstleneceği yetki ve sorumlulukların ayrıntıları ise henüz açıklanmadı.

SDG bağımsız askerî varlığını sonlandırdı

Atama, SDG’nin feshedildiğinin açıklanmasından yalnızca iki gün sonra gerçekleşti. Mazlum Abdi, 25 Ağustos’ta Şam’daki Halk Sarayı’nda düzenlediği basın toplantısında SDG’nin bağımsız askerî güç olarak görevini sona erdirdiğini ve birliklerinin Suriye ordusuna entegrasyonunun tamamlandığını duyurdu.

SDG’nin feshiyle birlikte örgütün uzun yıllardır Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğusunda sürdürdüğü bağımsız askerî yapı sona ererken, bölgede oluşturulan sivil yönetim mekanizmalarının da merkezi devlet kurumlarıyla bütünleştirilmesi süreci başlatıldı.

Entegrasyon süreci 2025’te başlamıştı

Şara ile Abdi arasında SDG’nin Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören ilk kapsamlı anlaşma Mart 2025’te imzalandı. Ancak anlaşmanın uygulanmasında yaşanan gecikmeler nedeniyle süreç planlandığı şekilde ilerlemedi.

Ocak 2026’da Suriye ordusu ile SDG arasında yeniden çatışmalar yaşanırken Şam yönetimi Rakka ve Deyrizor başta olmak üzere daha önce SDG kontrolünde bulunan önemli bölgelerde merkezi yönetimi yeniden tesis etti. Ardından 29 Ocak’ta yapılan yeni anlaşmayla ateşkes sağlandı ve SDG güçlerinin Savunma ve İçişleri Bakanlıklarına kademeli olarak dahil edilmesini öngören entegrasyon süreci hızlandırıldı.

IŞİD’e karşı mücadelede öne çıkmıştı

2015 yılında kurulan SDG, özellikle ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun IŞİD’e karşı Suriye’deki başlıca yerel ortaklarından biri oldu. Yapının omurgasını Kürt silahlı güçleri oluştururken, Arap ve diğer yerel unsurlar da SDG bünyesinde yer aldı.

Mazlum Abdi de SDG’nin kuruluşundan itibaren en önemli askerî isimlerinden biri olarak öne çıktı ve uzun yıllar yapının genel komutanlığını yürüttü. SDG, IŞİD’in Suriye’de kontrol ettiği bölgelerin büyük bölümünün geri alınmasında önemli rol üstlendi.

Abdi’nin geçmişi de dikkat çekiyor

1967 doğumlu Mazlum Abdi, Halep Üniversitesi’nde mühendislik eğitimi gördüğü yıllarda siyasi faaliyetlere başladı. 1990’lı yıllarda PKK içerisinde faaliyet gösterdiği dönemde Suriye yönetimi tarafından çeşitli defalar gözaltına alındı ve hapis yattı. Daha sonra Avrupa ve Irak’ta bulundu, Suriye iç savaşının başlamasının ardından yeniden ülkeye döndü.

Abdi’nin geçmişi Türkiye açısından da uzun süredir tartışma konusu. Ankara, SDG’nin ana unsurunu oluşturan YPG’yi PKK’nın Suriye yapılanması olarak değerlendirirken ABD ve bazı Batılı ülkeler SDG ile IŞİD’e karşı mücadele kapsamında iş birliği yürüttü.

Suriye’de önemli bir siyasi dönüşüm

SDG’nin feshedilmesi ve Abdi’nin Cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak atanması, Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Suriye’nin yeniden birleşmesine yönelik en önemli siyasi ve askerî gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Şara yönetimi, Kürtçenin ulusal dil olarak tanınması, Nevruz’un resmî tatil haline getirilmesi ve geçmişte vatandaşlıktan çıkarılan Kürtlere yeniden vatandaşlık verilmesi gibi adımlar da attı. Bu düzenlemeler, 1946’daki bağımsızlıktan bu yana Kürtlerin statüsüne ilişkin Şam yönetimi tarafından gerçekleştirilen en kapsamlı değişiklikler arasında gösteriliyor.

Abdi’nin Cumhurbaşkanlığı danışmanlığına atanmasıyla birlikte SDG’nin eski yönetim kadrolarının yeni Suriye devlet yapısı içerisindeki konumu da daha belirgin hale gelmeye başladı. Bundan sonraki süreçte entegrasyonun askerî birlikler, yerel yönetimler ve Kürtlerin siyasi temsili bakımından nasıl uygulanacağı Suriye’deki yeni dönemin temel başlıklarından biri olacak.