Suriye’nin Dürzi Lideri Hikmet el-Hicri’den İsrail’e Dikkat Çeken Övgü

Suriye’nin güneyindeki Süveyda vilayetinin en etkili Dürzi dini liderlerinden Şeyh Hikmet el-Hicri, İsrail’e ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Süveyda’da düzenlenen bir toplantıda konuşan el-Hicri, İsrail’in devlet kurumları ve hukuk düzenine övgüde bulunarak Suriye ve İsrail’de yaşayan Dürziler arasında güçlü toplumsal ve inanç temelli bağlar olduğunu savundu.

El-Hicri, konuşmasında Dürzileri İsrail’le ilişkilendiren oldukça ileri ifadeler kullanırken, bölgenin geleceğinde kendi kaderini tayin etme ve daha geniş idari haklar taleplerini de yineledi.

Süveyda ile Şam arasındaki gerilim derinleşiyor

El-Hicri’nin açıklamaları, Dürzi çoğunluklu Süveyda ile Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara liderliğindeki merkezi hükümet arasında uzun süredir devam eden siyasi ve güvenlik anlaşmazlıklarının ortasında geldi.

Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Şam, ülke genelindeki silahlı yapıların merkezi devlet kurumlarına bağlanmasını hedefleyen bir süreç başlattı.

Süveyda’daki bazı Dürzi gruplar ise yerel silahlı yapıların dağıtılmasına, silahların tamamen merkezi yönetime teslim edilmesine ve Şam tarafından atanan güvenlik yetkililerinin bölgede görev yapmasına karşı çıktı.

Bu anlaşmazlıklar nedeniyle Süveyda, yeni Suriye yönetiminin merkezi devlet yapısını güçlendirme çabalarının en zor başlıklarından biri haline geldi.

İsrail 2025’te Suriye’ye saldırılar düzenlemişti

Süveyda’daki Dürzi gruplar ile Şam’a bağlı güçler arasında Temmuz 2025’te yaşanan çatışmalar sırasında İsrail ordusu Suriye’de çeşitli hedeflere hava saldırıları düzenledi.

İsrail yönetimi bu saldırıları Dürzi toplumunu korumak ve Suriye ordusunun güneydeki ilerleyişini sınırlamak amacıyla gerçekleştirdiğini savundu.

Suriye hükümeti ise saldırıları ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğünün açık ihlali olarak nitelendirdi.

El-Hicri de daha önce İsrail’in bu müdahalelerine teşekkür etmiş ve Süveyda için uluslararası koruma dahil farklı siyasi seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştu.

Dürziler kimdir?

Dürzilik, 11. yüzyılda Orta Doğu’da ortaya çıkan tek tanrılı bir inanç sistemi. Tarihsel kökenleri İsmaililikle bağlantılı olsa da zaman içerisinde kendine özgü dini ve toplumsal yapıya dönüşen Dürzi toplumu bugün genel olarak ayrı bir dini topluluk olarak değerlendiriliyor.

Dünya genelinde yaklaşık 1 milyon Dürzinin yaşadığı tahmin ediliyor. En büyük topluluklardan biri Suriye’nin güneyindeki Süveyda ve Cebel el-Arab bölgesinde bulunurken Lübnan ve İsrail’de de önemli Dürzi nüfusları yaşıyor.

İsrail vatandaşı Dürzi erkekler, diğer birçok Arap İsrail vatandaşından farklı olarak zorunlu askerlik kapsamında İsrail ordusunda görev yapıyor.

El-Hicri tüm Dürzileri temsil etmiyor

Hikmet el-Hicri, Suriye’deki üç üst düzey Dürzi dini liderden biri ve son yıllarda özellikle Süveyda’daki siyasi gelişmelerde en etkili isimlerden biri haline geldi.

Ancak el-Hicri’nin İsrail ve Süveyda’nın geleceğine ilişkin görüşleri Suriye’deki bütün Dürzilerin ortak tutumu olarak değerlendirilmiyor. Bazı Dürzi dini ve siyasi çevreler, Süveyda’nın Suriye’den ayrılmasına veya İsrail’le siyasi olarak ilişkilendirilmesine karşı çıkıyor.

El-Hicri’nin son açıklamaları ise Süveyda’nın gelecekteki statüsü, Şam yönetimiyle ilişkileri ve İsrail’in Suriye’nin güneyindeki rolü üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.