Trump duyurdu: Venezuela petrolünde 65 milyar varillik dev anlaşma

ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Caracas arasında Venezuela’nın dev petrol rezervlerinin bir bölümünü kapsayan kapsamlı bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Trump’a göre özel sektörle kurulacak ortaklık üzerinden ABD, 65 milyar varilden fazla kanıtlanmış petrol rezervi üzerinde çoğunluk kontrolüne sahip olacak.

Trump, anlaşmayı “dünya tarihinin en büyük petrol anlaşması” olarak nitelendirirken, düzenlemenin ABD’ye düşük maliyetli petrol sağlayacağını, enerji arzını güçlendireceğini ve benzin fiyatlarının düşmesine katkıda bulunacağını savundu. Ancak anlaşmanın ABD’nin kendi topraklarındaki kanıtlanmış petrol rezervlerini doğrudan artırdığı şeklinde yorumlanmaması gerekiyor. Söz konusu yapı, Venezuela’daki petrol sahalarının üretimi ve elde edilecek petrol üzerindeki haklarla ilgili.

17 stratejik petrol sahası geliştirilecek

Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, anlaşmanın 17 stratejik petrol sahasını kapsadığını ve bu alanların toplam kanıtlanmış potansiyelinin yaklaşık 65 milyar varil olduğunu açıkladı.

Rodríguez, özel işletmecilerin katılımıyla petrol üretiminin önemli ölçüde artırılmasının planlandığını belirterek anlaşmanın Venezuela’nın enerji altyapısının yenilenmesine ve ekonomik toparlanmasına katkıda bulunacağını söyledi.

Caracas yönetimine göre projeler 100 milyar dolardan fazla yatırım çekebilecek ve uzun vadede Venezuela devletine 209 milyar doları aşan vergi geliri sağlayabilecek.

ABD’nin payının yüzde 55 olması öngörülüyor

Anlaşmanın tüm hukuki ayrıntıları henüz kamuoyuna açıklanmış değil. ABD yönetiminden konuya yakın bir yetkilinin verdiği bilgilere göre, ABD ile ismi açıklanmayan özel bir işletmecinin ortak olacağı yeni bir şirket kurulması ve bu şirkete petrol sahalarını geliştirmek için uzun vadeli haklar verilmesi planlanıyor.

Aynı bilgiye göre ABD’nin yeni yapıdaki efektif payının yüzde 55 seviyesinde olması, bunun hem mülkiyet payı hem de üretilen petrolü maliyetine satın alma hakkından oluşması öngörülüyor. Üretilecek petrolün bir bölümünün ABD Stratejik Petrol Rezervi’nin yeniden doldurulmasında ve askerî ihtiyaçlarda kullanılması planlanıyor.

Buna karşılık ham metinde yer alan PDVSA’ya ait El Palito rafinerisinin ABD kontrolüne geçeceği iddiası doğrulanmış değil. Açıklanan anlaşmada hangi rafineri ve diğer tesislerin kapsamda bulunduğuna ilişkin ayrıntılı liste paylaşılmadı. ABD tarafı da henüz 65 milyar varillik rezerv üzerindeki çoğunluk kontrolünün hangi hukuki mekanizmalarla uygulanacağını tüm ayrıntılarıyla açıklamadı.

Venezuela dünyanın en büyük petrol rezervine sahip

Venezuela yaklaşık 303 milyar varillik kanıtlanmış ham petrol rezerviyle dünyanın en büyük petrol rezervine sahip ülkesi konumunda. Bu miktar küresel kanıtlanmış rezervlerin yaklaşık yüzde 17’sine karşılık geliyor. Buna rağmen ülkenin üretimi yıllardır rezerv büyüklüğünün oldukça altında seyrediyor.

Üretimdeki gerilemede yetersiz yatırım, eskiyen enerji altyapısı, PDVSA’daki yönetim ve finansman sorunları, nitelikli personel kaybı ve ABD yaptırımları gibi birden fazla faktör etkili oldu. Bu nedenle 65 milyar varillik rezervden yüksek üretim seviyelerine ulaşılması için büyük ölçekli ve uzun vadeli yatırımlar gerekiyor.

Benzin fiyatlarına etkisi hemen görülmeyebilir

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmanın her iki ülke açısından kazanç sağlayacağını belirterek Venezuela’ya yaklaşık 100 milyar dolarlık özel yatırım çekilmesinin ve binlerce yüksek ücretli istihdam oluşturulmasının beklendiğini ifade etti.

Trump yönetimi, artan Venezuela üretiminin ABD’de petrol arzını artırarak benzin fiyatlarını aşağı çekmesini hedefliyor. Ancak enerji uzmanları, Venezuela’daki ağır petrolün üretimi, taşınması ve işlenmesi için gerekli altyapının geliştirilmesinin yıllar alabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle anlaşmanın akaryakıt fiyatları üzerinde kısa vadede büyük bir düşüş yaratacağı garanti edilmiş değil.

New York’a götürülen Delcy Rodríguez değil Maduro’ydu

Ham metindeki önemli bir diğer hata da Venezuela’daki yönetim değişikliğine ilişkin. Ocak 2026’da ABD tarafından yakalanarak New York’a götürülen kişi Delcy Rodríguez değil, dönemin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ydu. Maduro, ABD’de kendisine yöneltilen uyuşturucu ve narkoterör suçlamalarını reddetti ve suçsuz olduğunu savundu.

Rodríguez ise Maduro’nun görevden uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’nın geçici devlet başkanı olarak yemin etti ve daha sonraki süreçte Washington yönetimiyle görüşmeleri yürüttü.

ABD-Venezuela petrol anlaşmasının üretim hedefleri, hangi şirketlerin 17 sahada faaliyet göstereceği ve yatırım programının kesin takvimi ise önümüzdeki dönemde açıklanacak uygulama sözleşmeleriyle netleşecek.