Trump’tan İran ve Hürmüz açıklaması: “Neler olacağını göreceğiz”

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da ilaç fiyatlarına ilişkin düzenlenen etkinliğin ardından gazetecilerin İran, Hürmüz Boğazı ve Venezuela hakkındaki sorularını yanıtladı.

İran’a yönelik Amerikan saldırılarının yeniden başlamasının sınırlı bir operasyon mu yoksa daha geniş kapsamlı bir askeri sürecin başlangıcı mı olduğu sorusuna net yanıt vermeyen Trump, Tahran yönetimine yönelik sert söylemini sürdürdü.

İran’ı “çökmüş bir ülke” olarak nitelendiren Trump, buna rağmen Washington’ın yeni askeri adımlar atabileceğinin sinyalini vererek gelişmelerin takip edileceğini söyledi.

Hürmüz’de petrol akışının iyi olduğunu savundu

Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin ABD donanmasının desteğiyle sürdüğünü belirterek boğazın “çok iyi durumda” olduğunu ileri sürdü.

ABD Başkanı, gecede yaklaşık 30 geminin boğazdan geçtiğini ve yüksek miktarda petrol taşındığını savunarak bunun petrol fiyatlarının beklenen seviyelere yükselmesini engellediğini söyledi.

Ancak Trump’ın verdiği rakam güncel bağımsız denizcilik verileriyle uyuşmuyor. Kpler’ın 31 Ağustos’a ilişkin verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 5 ticari gemi geçti. Bunların 4’ü boğaza girerken biri çıkış yaptı; söz konusu geçişlerde sıvı tanker kaydedilmedi. Gemilerin transponderlerini kapatarak gerçekleştirmiş olabileceği geçişler ise bu verilerin dışında kalıyor.

ABD yönetimi daha önce uluslararası deniz yollarındaki mayınların temizlendiğini ve Amerikan kuvvetlerinin Hürmüz’daki ticari geçişlerin güvenliğini sağladığını açıklamıştı. Beyaz Saray, ağustos sonunda yaklaşık 1.500 ticari geminin ABD koruması altında boğazdan geçtiğini öne sürdü.

“İran nükleer silaha sahip olamayacak”

Trump, İran’ın nükleer programına ilişkin Washington’ın tutumunda değişiklik olmadığını belirtti.

“İran asla nükleer silaha sahip olamayacak” diyen Trump, İran’ın böyle bir kapasiteye ulaşmasının İsrail açısından ciddi bir tehdit oluşturacağını savundu.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın askeri kapasitesinin Amerikan operasyonları sonucunda büyük ölçüde zayıflatıldığını ileri sürdü. Washington yönetimi, mart ayında başlayan askeri harekatın hedefleri arasında İran’ın balistik füze, İHA, deniz ve nükleer kapasitesinin azaltılmasını gösteriyor. Bu değerlendirmeler ABD yönetiminin açıklamalarına dayanırken, İran’ın mevcut askeri kapasitesinin boyutuna ilişkin bağımsız değerlendirmeler farklılık gösterebiliyor.

Trump, İran’a karşı kimyasal silah kullanılmasının söz konusu olmadığını da ifade etti.

Venezuela’nın OPEC kararı Caracas’a ait

Trump’ın açıklamalarındaki diğer başlık Venezuela oldu.

Venezuela’nın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünden (OPEC) ayrılmasının gündemde olup olmadığı sorulan Trump, kararın tamamen Venezuela yönetimine ait olduğunu söyledi.

ABD Başkanı, Washington ile Caracas arasında yapılan petrol anlaşmasını ise ABD açısından önemli bir kazanım olarak nitelendirdi. Trump yönetimi, Venezuela’daki petrol rezervlerinin geliştirilmesi ve Amerikan şirketlerinin ülkedeki enerji sektöründeki rolünün artırılmasını enerji politikasının önemli unsurlarından biri haline getirdi.

ABD ile Venezuela arasındaki petrol ilişkileri, yıl boyunca yapılan yeni anlaşmalarla önemli ölçüde değişirken Caracas’ın OPEC üyeliğine ilişkin henüz kesinleşmiş bir ayrılma kararı bulunmuyor.

Trump’ın son açıklamaları, İran ile ABD arasındaki askeri gerilimin yeniden yükseldiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kaldığı bir dönemde geldi.