Yapay zekâ ve siber güvenlik için 550 araştırmacı yetiştirilecek

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye’nin kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını artırmak amacıyla Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı’nın başvuru ve seçim sürecini açıkladı. Program kapsamında ilk yıl 550, beş yıllık dönemin sonunda ise yaklaşık 3 bin genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.

İlk aşamada “Bilişim Teknolojileri”, “Donanım ve Bilgisayar Sistemleri”, “Siber Güvenlik” ile “Yapay Zekâ ve Akıllı Sistemler” olmak üzere dört ana alanda doktora öğrencileri programa kabul edilecek.

Program ilk duyurulduğunda 20 araştırma üniversitesinin yer alacağı açıklanmıştı. YÖK’ün başvuru ve seçim sürecine ilişkin güncel bilgilendirmesinde ise kapsam 23 araştırma üniversitesine genişletildi.

Başvurular 8 Eylül’de başlayacak

Adaylar başvurularını 8-22 Eylül 2026 tarihleri arasında YÖK tarafından oluşturulan Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirecek.

Başvuru yapanlara ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alanda toplam 5 tercih hakkı tanınacak. Adaylar yalnızca tercih ettikleri programlar kapsamında değerlendirmeye alınacak.

Programa, ilan edilen alanlardan lisans mezunu olanların yanı sıra belirlenen lisans programlarını tamamladıktan sonra ilgili alanlardan birinde tezli yüksek lisans yapan adaylar da şartları karşılamaları halinde başvurabilecek.

Merkezi sınav 28 Kasım’da

Adayların seçiminde merkezi yazılı sınav uygulanacak. ÖSYM tarafından gerçekleştirilecek sınav 28 Kasım 2026 tarihinde yapılacak ve ayrıca sözlü sınav uygulanmayacak.

Merkezi sınavın yüzde 50’si tüm adayların cevaplayacağı ortak temel modülden, diğer yüzde 50’si ise adayın başvurduğu teknoloji alanına ilişkin sorulardan oluşacak.

Yapay zekâ alanında makine öğrenmesi, yapay sinir ağları, büyük dil modelleri ve Transformer mimarileri; siber güvenlikte kriptografi, ağ ve yazılım güvenliği ile tehdit modelleme sınav konuları arasında yer alacak. Bilişim teknolojilerinde programlama, veri tabanları ve bulut bilişim; donanım ve bilgisayar sistemlerinde ise bilgisayar mimarisi, mikroişlemciler, yüksek başarımlı hesaplama ve gömülü sistemler değerlendirilecek.

Merkezi yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak.

Başarı puanı dört kriterle hesaplanacak

Sınav barajını geçen adayların nihai başarı puanı yalnızca merkezi sınava göre belirlenmeyecek.

Değerlendirmede merkezi yazılı sınav puanı yüzde 30, lisans mezuniyet notu yüzde 25, ALES puanı yüzde 25 ve yabancı dil sınavı puanı yüzde 20 ağırlığa sahip olacak.

Bu hesaplama sonucunda başarılı olarak ilgili doktora programına yerleşen gençler, eğitimlerine devam ederken aynı zamanda araştırma görevlisi olarak akademik hayata başlayacak. Araştırma görevlisi kadrolarına atamalar ilgili üniversiteler tarafından mevcut mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Lisans derecesiyle programa kabul edilen adaylara bütünleşik doktora eğitimi verilebilecek. Adayların akademik geçmişlerine göre bilimsel hazırlık programları da uygulanabilecek.

Bilginin ürüne ve patente dönüşmesi hedefleniyor

YÖK Başkanı Erol Özvar, programın yalnızca üniversitelerin mevcut akademik personel ihtiyacına yönelik olmadığını, Türkiye’nin uzun vadeli teknoloji politikalarının insan kaynağını oluşturmayı amaçladığını belirtti.

Özvar, savunma sanayisinde nitelikli mühendis ve bilim insanlarıyla elde edilen dönüşümün yapay zekâ, siber güvenlik, çip teknolojileri ve diğer kritik alanlara taşınmasını hedeflediklerini ifade etti.

Üniversitelerde üretilen bilginin yalnızca laboratuvarlarda veya akademik yayınlarda kalmamasını hedeflediklerini vurgulayan Özvar, bilimsel bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüştürülmesinin güçlü bir araştırmacı kadrosuyla mümkün olacağını belirtti.

Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı ile araştırma üniversitelerinin bilimsel kapasitesinin ülkenin teknoloji öncelikleriyle daha güçlü biçimde buluşturulması, kamu ve özel sektörün ileri uzmanlık ihtiyacının karşılanması ve genç araştırmacıların akademik kariyere daha erken dahil edilmesi amaçlanıyor.