Yapay zekanın enerji faturası büyüyor: Veri merkezlerinin elektrik tüketimi 5 yılda 4 katına çıktı

Yapay zeka, bulut bilişim ve yüksek performanslı bilgi işlem teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, veri merkezlerinin enerji ihtiyacını da tarihi seviyelere taşıdı. Uluslararası Gaz Birliğinin (IGU) 2026 Küresel Gaz Raporu’na göre, küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi son beş yılda yaklaşık dört kat arttı.

Veri merkezlerinin 2020 yılında 145 teravatsaat seviyesinde bulunan elektrik tüketimi, 2025 yılında 557 teravatsaate yükseldi. Böylece 2020-2025 dönemindeki yıllık ortalama artış yaklaşık yüzde 30,9 olarak gerçekleşti. Veri merkezleri 2025 yılında dünya genelindeki toplam elektrik talebinin yüzde 1,9’unu oluşturdu.

2030’da tüketim 1372 teravatsaate çıkabilir

Raporda, yapay zeka uygulamalarının daha fazla hesaplama gücüne ihtiyaç duyması ve bulut hizmetlerinin yaygınlaşması nedeniyle veri merkezlerindeki elektrik talebinin önümüzdeki yıllarda da güçlü şekilde artacağı öngörülüyor.

IGU’nun temkinli senaryosuna göre küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılında 1372 teravatsaate ulaşabilir. Bu durumda veri merkezlerinin küresel elektrik talebindeki payının yaklaşık yüzde 4’e çıkması bekleniyor.

Dünya genelinde açıklanan tüm veri merkezi projelerinin planlandığı şekilde ve zamanında faaliyete geçirilmesi halinde ise elektrik tüketiminin 2030’da 2 bin 904 teravatsaate kadar yükselebileceği hesaplanıyor.

Yeni kapasitenin büyük bölümü yapay zekaya ayrılıyor

Küresel veri merkezlerinin kurulu elektrik kapasitesi 2025 sonunda yaklaşık 7 bin tesiste 141 gigavata ulaştı. İnşa halinde, planlanan veya duyurulan projelerin toplam kapasitesinin 2030’a kadar 500 gigavatı aşabileceği tahmin ediliyor.

Planlanan kapasitenin yaklaşık yüzde 64’ünün yapay zeka uygulamalarına yönelik olması bekleniyor. Yeni nesil veri merkezlerinin önemli bir bölümünün 100 megavat ile 1 gigavat arasında elektrik kapasitesine ihtiyaç duyması, teknoloji yatırımlarıyla enerji altyapısı arasındaki bağlantıyı daha da güçlendiriyor.

ABD, mevcut küresel veri merkezi kapasitesinin yüzde 40’tan fazlasına ev sahipliği yaparken yeni yatırımlarda da öne çıkıyor. Artan talep, ülkede elektrik üretimi ve iletim altyapısına yönelik yeni yatırımları beraberinde getiriyor.

Elektrik şebekelerinde zaman baskısı

Veri merkezi yatırımlarının önündeki en önemli sorunlardan biri ise elektrik altyapısının aynı hızda geliştirilememesi. Yeni bir veri merkezinin yaklaşık bir ila üç yıl içerisinde kurulabilmesine karşılık büyük ölçekli elektrik şebekesi altyapılarının tamamlanması beş ila 15 yıl sürebiliyor.

Avrupa’da veri merkezi kapasitesinin 2025’te yaklaşık 19 gigavattan 2030’da 36 gigavata yükselmesi bekleniyor. Güneydoğu Asya da veri merkezi yatırımlarının hızla büyüdüğü bölgeler arasında bulunuyor.

Rapordaki veriler, yapay zeka yarışının yalnızca işlemci, yazılım ve veriyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde yeterli ve kesintisiz elektrik arzının sağlanması, veri merkezi yatırımlarının hangi ülkelerde ve bölgelerde yoğunlaşacağını belirleyen en önemli faktörlerden biri haline gelebilir.