Yargıtay Başkanı Kerkez’den hakimlere mesaj: Kararlar ikna edici olmalı

Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, 2026-2027 Adli Yıl Açılış Töreni’nde yargı bağımsızlığı, hakimlerin karar süreçleri, gerekçeli karar, yargılama süreleri ve teknolojinin adalet sistemindeki yeri konusunda önemli mesajlar verdi. Kerkez, hakimlerin karar verirken hiçbir korku veya beklenti içinde olmaması, dış etkilerden ve özellikle sosyal medyada oluşan baskı ortamından etkilenmemesi gerektiğini söyledi.

Yeni adli yıl dolayısıyla Yargıtay’da düzenlenen törende konuşan Kerkez, bir devletin gücünün vatandaşlarının adalete duyduğu güvenle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Adaletin güçlü olanın değil, haklı olanın yanında olması gerektiğini vurgulayan Kerkez, yargılamada tarafların sosyal, ekonomik veya siyasi gücünün değil, dosyadaki olay ve delillerin esas alınması gerektiğini ifade etti.

“Hakim hiçbir korku veya beklenti içinde olmadan kararını verir”

Hakimlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığının yalnızca kendilerine tanınmış bir yetki olmadığını, aynı zamanda büyük bir sorumluluk taşıdığını belirten Kerkez, karar süreçlerinde sosyal medyanın etkisine özellikle dikkat çekti.

Hakimin olumlu ya da olumsuz yönde sosyal medyadan etkilenmemesi gerektiğini belirten Kerkez, kararın yalnızca dosyadaki olay ve delillere dayanması gerektiğini söyledi. Hakimin dava konusundaki kişisel görüş ve kanaatinden de sıyrılması gerektiğine işaret eden Kerkez, hakimlik mesleğinin bu yönüyle önemli bir sorumluluk ve yalnızlık taşıdığını dile getirdi.

Kararların gerekçesi ikna edici olmalı

Kerkez, mahkeme kararlarının yalnızca hüküm bölümünden ibaret olmadığını belirterek gerekçeli kararların önemine dikkat çekti. Bir kararın gerekçesiyle birlikte anlam ve bütünlük kazandığını ifade eden Kerkez, hakimin verdiği hükmün hangi değerlendirmeler sonucunda ortaya çıktığını açık şekilde ortaya koyması gerektiğini kaydetti.

Gerekçenin muhakeme sürecini görünür ve denetlenebilir hale getirdiğini belirten Kerkez, hakimlerin doğru, gerekçeli, anlaşılır, makul sürede ve her şeyden önce adil karar vermesi gerektiğini vurguladı.

“Her dosyanın arkasında gerçek bir hayat vardır”

Mahkemelerde görülen dosyaların yalnızca hukuki veya cezai olaylardan ibaret görülmemesi gerektiğini dile getiren Kerkez, her davanın arkasında insanların yaşamlarını doğrudan etkileyen sonuçlar bulunduğuna dikkati çekti.

Bir dosyada bir çocuğun yarını, bir ailenin geleceği, bir işçinin emeği veya bir tüketicinin alacağının bulunabileceğini belirten Kerkez, ceza davalarında ise bir sanığın özgürlüğü ile hakkının yerine gelmesini bekleyen mağdurun bulunduğunu ifade etti.

Hukuk ve ceza dosyalarının matematiksel bir problem olmadığını vurgulayan Kerkez, “Her dosyanın arkasında gerçek bir hayat vardır” mesajını vererek adalet sisteminin merkezinde insanın bulunması gerektiğinin altını çizdi.

Hızlı değil, zamanında karar vurgusu

Yargılamaların süresine de değinen Kerkez, geciken adaletin adalet olmayacağını ancak gereğinden fazla hızlı verilen kararların da adaletin gerçekleşmesini engelleyebileceğini söyledi. Yargının görevinin yalnızca hızlı karar vermek değil, doğru zamanda ve sağlıklı bir değerlendirme sonucunda karar vermek olduğunu belirtti.

Kerkez ayrıca arabuluculuk ve uzlaştırma gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade ederken, teknolojinin de yargının etkinliğini artıracak biçimde kullanılması gerektiğine dikkat çekti. Teknolojinin insanın yerine geçmemesi gerektiğini vurgulayan Kerkez, yapay zeka ve dijital sistemlerin veri sunabileceğini ancak vicdani kanaat ve hukuki sorumluluğun insanda kalması gerektiğini belirtti.

Kerkez, teknolojiden insan unsuruna, yargılama sürelerinden adalete erişime kadar atılacak adımların daha güçlü, güvenilir ve insan odaklı bir adalet sistemi oluşturma hedefinin parçaları olduğunu ifade etti.