Yumaklı açıkladı: Su ürünlerinden 2,3 milyar dolarlık gelir

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İzmir’in Güzelbahçe ilçesindeki Yalı Balıkçı Barınağı’nda düzenlenen 2026-2027 Su Ürünleri Av Sezonu açılış programında sektörün üretim, ihracat, destek ve denetim rakamlarını açıkladı.

Yumaklı, Türkiye’nin 2025 yılında toplam 1 milyon 37 bin ton su ürünleri üretimi gerçekleştirerek Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdığını söyledi. Toplam üretimin yaklaşık yüzde 60’ının yetiştiricilik faaliyetlerinden karşılandığını belirten Yumaklı, Türkiye’nin artık yalnızca denizlerden avcılık yapan bir ülke olmadığını, yetiştiricilik, işleme, teknoloji ve ihracat kapasitesiyle önemli bir su ürünleri ülkesi haline geldiğini vurguladı.

Türkiye’nin 2025 yılı su ürünleri üretiminin 627 bin tonu yetiştiricilikten, yaklaşık 410 bin tonu ise avcılıktan elde edildi.

Yaklaşık 100 ülkeye ihracat

Su ürünleri sektörünün ihracat performansına da değinen Yumaklı, Türk somonu, levrek, çipura, alabalık ve diğer su ürünlerinin dünya pazarlarında giderek daha fazla yer bulduğunu söyledi.

Türkiye’nin yaklaşık 100 ülkeye su ürünleri ihraç ettiğini belirten Yumaklı, sektörün 2025 yılında ülkeye sağladığı döviz girdisinin yaklaşık 2,3 milyar dolara ulaştığını açıkladı.

Sektörde doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 250 bin kişinin çalıştığını ifade eden Yumaklı, Türkiye genelinde yaklaşık 1600 büyük ölçekli balıkçı gemisinin faaliyet gösterdiğini kaydetti.

Bakanlık, 2028 yılı için su ürünleri yetiştiriciliğinde 750 bin ton üretim ve 3 milyar dolarlık ihracat hedefliyor.

Son 24 yılda 70 milyar liralık destek

Yumaklı, balıkçılık ve su ürünleri sektörüne sağlanan kamu desteklerine ilişkin rakamları da paylaştı.

Son 24 yılda sektöre bugünkü değerlerle yaklaşık 70 milyar lira destek sağlandığını belirten Yumaklı, bunun yanında 61 bin balıkçıya yaklaşık 70 milyar liralık faiz indirimli finansman imkanı sunulduğunu söyledi.

Böylece sektöre sağlanan doğrudan destekler ile kredi ve finansman imkanlarının birbirinden ayrı uygulamalar olduğuna dikkat çekildi.

Balıkçıların finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla kredi limitlerinde de artışa gidildi. Daha önce 15 milyon lira olan kişi başı finansman limiti 40 milyon liraya yükseltildi.

Geçen yıl 207 bin denetim yapıldı

Balık stoklarının korunması ve sürdürülebilir avcılığın sağlanması amacıyla denetim çalışmalarının devam ettiğini belirten Yumaklı, 2025 yılında Türkiye genelinde 207 bin su ürünleri denetimi gerçekleştirildiğini açıkladı.

Denetimlerde avlanma dönemleri, balık boyları, kullanılan av araçları, avlanma bölgeleri ve mevzuata uygunluk kontrol ediliyor.

Yalova’da Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi’nin faaliyete geçtiğini hatırlatan Yumaklı, Aydın ve Çanakkale’de de benzer merkezlerin kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Su ürünlerinde planlı üretim dönemi

Türkiye’nin tarımsal üretimde başlattığı üretim planlaması sistemine su ürünleri de dahil edildi.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde üretim planlaması 1 Ocak 2024’te, su ürünleri avcılığında ise 1 Eylül 2024’te uygulanmaya başlandı. Sistem kapsamında hangi türün, hangi bölgede ve hangi miktarda üretileceğine ilişkin planlamalar yapılıyor.

Bakanlık, balık stoklarının korunmasını sağlarken üreticilerin ekonomik faaliyetlerinin devam ettirilmesini amaçlayan koruma-kullanma dengesi doğrultusunda sistemi geliştiriyor.

Planlama kapsamındaki tür sayısı daha sonra genişletilirken, Türkiye’deki su ürünleri üretiminin yüzde 80’den fazlası planlı üretim kapsamına alınmış durumda.

Palamut için olumlu beklenti

Yeni av sezonuna ilişkin beklentileri de paylaşan Yumaklı, özellikle palamut konusunda balıkçılardan olumlu haberler aldıklarını söyledi.

Balıkçıların 1 Eylül itibarıyla “Vira Bismillah” diyerek yeni sezona başladığını belirten Yumaklı, avcılık faaliyetlerinin denizlerdeki kaynakları tüketmeden sürdürülmesinin sektörün geleceği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

Program sonunda denize balık bırakılırken Yumaklı, 2026-2027 av sezonunun balıkçılar için bereketli, kazançlı ve kazasız geçmesi temennisinde bulundu.